هزاران مقتول در سيستان و اصفهان ساخته مشهورست . با حملات تيمور دولتهاى متعدّد محلّى ايران در سيستان ، خراسان ، مازندران ، آذربايجان ، فارس و غيره برافتاد و خاندانهاى ايرانى كه درين نواحى كم‌وبيش سرگرم احياء فرهنگ از هم گسيختهء ايرانى بودند نابود شدند و او همهء هنرمندان و صنعتگران و علما و اكابرى را كه اينجا و آنجا مىيافت همراه خود بسمرقند برد و تمام غنائم و ثروتهاى بىكران را كه خود و سردارانش از بلاد مفتوحهء ايران و عراق و آسياى صغير و هند فراهم آورده بودند بسمرقند انتقال داد تا آن را كه مركز يك امپراطورى نوخاسته بود آبادانى و شكوه خاصّ بخشد . بعد از فتح ايران بفرمان فاتح جديد سراسر آن به دو قسمت منقسم گرديد : خراسان و گرگان و مازندران و سيستان نصيب شاهرخ شد و او در هرات استقرار يافت ؛ مغرب ايران و آذربايجان و ارمنستان تحت فرمانروايى ميرزا ميرانشاه درآمد و بعد از ديوانگى او بپسرش رسيد و چون تيمور درگذشت گسيختگى اين امپراطورى پهناور زود آغاز گرديد و چون داستان آن مربوط بمطالعه در وضع قرن نهم است در مجلّد ديگرى از آن سخن خواهيم گفت . حملهء تيمور اگرچه با وحشت و كشتار بيرحمانه و ويرانيهاى جديد و چپاول و غارت بىامان همراه بود ولى نسبت بحملهء چنگيز و مغولان تفاوت بسيار بزرگى داشت و علّت آن مسلمان بودن تيمور و اطرافيانش و خوگرى نسبى او و لشكريان وى با تمدّن و آداب شهرنشينان بوده است و به همين سبب است كه حملات و « يورشهاى » وحشتناك او با همهء معايبش هرگز بپاى حملات بنيان‌كن و وحشيانهء چنگيز و سپاهيان مردم اوبار او نرسيد و همين كه اوضاع در دوران پسرش شاهرخ آرامشى يافت عهد جديدى از هنر و ادبيات در ايران آغاز گرديد كه بموقع دربارهء آن سخن خواهيم گفت « 1 » .

--> ( 1 ) - دربارهء وضع سياسى ايران از آغاز حملهء مغول تا حملهء تيمور از ميان مآخذ مختلف و متعدد فعلا رجوع كنيد به : بحاشيهء صفحهء بعد رجوع كنيد -