فخر است ، و مختصر الاربعين در اصول دين ( كلام ) نيز هست . كتاب مطالع ارموى را شمس الدين اصفهانى متكلم معروف كه ذكر او گذشته است ، و قطب الدين رازى ، شرح كردند . ديگر ازين دانشمندان افضل الدين بن ناماور الخونجى ( 590 - 649 ) « 1 » است كه از اهل « خونا » يا « خونج » از اعمال آذربايجان واقع در بين مراغه و زنجان بود كه به « كاغذكنان » هم شهرت داشت و نسبت به آن خونجى است « 2 » . از جملهء آثار مهمش در منطق كتاب « كشف الاسرار عن غوامض الافكار » است كه حواشى و شرحهاى مهمى بر آن نوشته شد . از آن جمله است شرح نجم الدين دبيران صاحب شمسيه ، و حواشى ابن البديع بندهى . - كتاب ديگر خونجى « الموجز » است كه سيف الدين عيسى ابن داود المنطقى ( م 705 ) شرحى بر آن نوشت . خونجى قسمتى بزرگ از عمر خود را مانند ديگر فاضلان ايرانى دورهء مغول در شام و مصر گذرانده و مدتها در مدرسهء صلاحيهء قاهره تدريس مىكرده است . علامه قطب الدين محمد بن محمد بويهى رازى اصلا از مردم ورامين بود و نسبش گويا بسلاطين آل بويه و يا بشيخ صدوق محمد بن بابويه مىرسيد و بيكى از اين دو نسبت او را « بويهى » گفتند . قطب رازى از شاگردان قاضى عضد الدين ايجى و علامهء حلّى بود و در خدمت سلطان ابو سعيد بهادر و وزيرش غياث الدين محمد روزگار مىگذرانيد و مدتى بعد از آن دو در 763 بدمشق رفت و ميان عالمان آن ديار شهرت و اهميت بسيار يافت و همانجا بود تا در سال 766 در حدود هفتاد و چهار سالگى درگذشت . وى در منطق و حكمت و همچنين در علمهاى ادبى و علمهاى شرعى از دانشمندان بزرگ زمان خود بود و در غالب آنها تأليفات داشت . غير از تحرير « القواعد المنطقية » يا « شرح الرسالة الشمسية » و كتاب « لوامع الاسرار فى شرح مطالع الانوار » كه از هر دو نام برده‌ايم ، كتاب ديگرش در منطق بنام « رسالة فى تحقيق الكليات » معروف است .

--> ( 1 ) - وفات او را در 646 هم نوشته‌اند ( كشف الظنون ستون 1901 ) ( 2 ) - معجم البلدان ياقوت ذيل دو كلمهء خونا و خونج