دودمان بايندرى برخوردار شد و به كاخها و مسجدها و گرمابه‌ها و بناهاى ديگر آراسته گرديد و محل تجمّع گويندگان و نويسندگان و دانشيان و هنرمندان نامور زمان بود . در عهد شاه اسمعيل ، دسته‌يى از هنرمندان هرات به شهر تبريز رونقى تازه بخشيدند و از نظر بازرگانى نيز اين شهر موقعيّت عصر تيمورى را بازيافت و بازار داد و ستد در آن گرمى گرفت . نهضت بازرگانى كه با ايجاد قدرت متمركز صفوى آغاز شده بود ، موجب توسعهء روابط اقتصادى و سياسى ايران با دنياى خارج شد . بيم فرنگيان از پيشرفتهاى نظامى عثمانيها در خاك اروپا ، آنان را بر آن داشت ، ايرانيان را به دنبال كردن جنگ با عثمانيها تشويق و ترغيب نمايند . چون آوازهء قدرت ايران به اروپا رسيد ، فرنگيان به جهات سياسى و اقتصادى آهنگ ايران كردند ، سفر « آنتونى جنكين‌سن » انگليسى پس از مرگ شاه اسماعيل به ايران براى استقرار مناسبات بازرگانى ميان انگلستان و ايران از راه درياى مازندران ، يكى از قديمىترين سفرهاى بازرگانى غربيان به خاك ايران است . پس از آنكه قزوين در عهد شاه تهماسب پايتخت ايران گرديد ، تبريز همچنان موقعيّت اقتصادى و بازرگانى خود را حفظ كرد . و هنگامى كه شاه عبّاس ، اصفهان را به پايتختى برگزيد . اصفهان مركزيّت تجارى يافت و محل استقرار نمايندگان بازرگانى شركتهاى هند شرقى هلند و انگليس و فرانسه و همانند آنها گرديد . باوجود جنگهاى مستمر بين ايران و عثمانى فعاليت بازرگانى از راههاى مختلف ادامه يافت ، از جمله از طريق روسيه ، كالاى ايران را به اروپا صادر و از همان راه كالاهاى غرب را به ايران وارد مىكردند و با اين تلاش ، روابط اقتصادى ايران با لهستان ، سوئد ، دانمارك و آلمان برقرار بود . مناسبات بازرگانى ايران و اروپا مخصوصا در دوران قدرت 42 ساله شاه عبّاس پيش از پيش وسعت گرفت و دامنهء آن تا پايان حكومت شاه عبّاس دوّم دوام يافت . سياست عمرانى شاه عباس ، مخصوصا توسعهء راههاى ارتباطى و ايجاد امنيّت بىسابقه ، ايجاد كاروانسراهاى متعدد در راههاى كم‌آب و بىآب كه تا پايان عهد صفويه كم‌وبيش دنبال مىشد به رشد تلاشهاى اقتصادى كمك كرد . « شاردن » سياح معروف فرانسوى شمارهء اين كاروانسراها را در پيرامون سال 1084 هجرى ( دورهء شاه سليمان ) به 1802 كاروانسرا در اصفهان خبر داده است ، در حالى كه در بين عامهء مردم شايع است كه شاه عباس فقط 999 كاروانسرا در ايران بنا كرده است . يكى از كاروانسراهاى آن عهد اكنون هتل شاه عبّاس نام گرفته و در نوسازى آن از هنر عهد صفوى و بدايع صنعتى روزگار