وى با آندره ژيد ، « مازاريك » « 1 » ، سياستمدار چك و نخستين رئيس جمهورى آن كشور ، « رومن رولان » ، « هانرى ماسه » و « ماسينيون » دوستى و مكاتبه داشت و نام او را در اغلب مطبوعات مهم اروپا مانند مركور دو فرانس Mercure de France مساژ دوريان Message d'orient اكودوريان Echo d'orient اروپ Europe رووليترر Revue litteraire در جزو بزرگان ادب برده مىشد . « 2 » حسن يكى از اميدهاى آيندهء ايران و از فرزندان رشيد و پركار و باهوش اين مملكت بود . افسوس كه قدر او را نداشتند و در ميان او و ديگران فرقى نگذاشتند . او مدت كوتاه عمر خود را در غربت به بيچارگى و رنج و محنت و بيمارى گذراند و در نتيجهء كار و مطالعهء زياد بىاجر از ميان رفت . « 3 » جمعيت « ايران جوان » در آذر ماه 1304 شمسى ، مجلس يادبودى به نام او در مدرسهء دار الفنون برپا كرد و دكتر على اكبر سياسى و اسماعيل مرآت و سعيد نفيسى در شرح احوال و مقام اخلاقى و ادبى او نطقهايى ايراد كردند . جعفر خان از فرنگ آمده : از حسن مقدم چند نمايشنامه و چند غزل و مقالات زياد و مثلهاى فراوان به يادگار مانده است . معروفترين نمايشنامهء او كمدى يك پرده‌اى است به نام جعفر خان از فرنگ آمده كه در آن از طرز رفتار و گفتار جوانان از فرنگ برگشته و همچنين از خرافات و تعصبات بيجاى ايرانيان محافظه‌كار انتقاد شده است . اين نمايشنامه در موقع خود شهرت و مقبوليت زياد يافت و نام قهرمان آن ، براى كسانى كه تظاهر به فرنگى مآبى مىكردند علم شد ، چنان كه دربارهء اين اشخاص گفته مىشد « يارو جعفر خانه يا جعفر خان از فرنگ آمده ! » « 4 »

--> ( 1 ) . توماس گاريك مازاريك Th G . Masaryk ( 1850 - 1937 ) سياستمدار چك و نخستين رئيس جمهور آن كشور . ( 2 ) . در گنگرهء جشن شصتمين سال تولد رومن رولان ، حسن مقدم مضمونى عنوان كرد كه در محافل ادبى جهان منعكس گرديد . او گفت نويسنده و هنرمند به كشور يا قارهء خاصى تعلق ندارد و بايد رومن رولان را تبعهء عالم Citoyen du monde دانست . ( 3 ) . دربارهء زندگى و آثار اين نويسندهء پيشرس و زودگذر اطلاعات من بسيار ناقص و تقريبا منحصر به نوشته‌هاى دكتر جنتى عطايى است . انتظار مىرود كه ايشان چنان كه وعده داده‌اند ترجمهء تمام يا قسمتى از آثار مقدم را با شرح‌حال جامعترى از او در اختيار خوانندگان ايرانى بگذارند . ( 4 ) . اين كمدى ، كه نويسنده ، آن را به مادام وارطوطريان اهدا كرده بود ، نخستين‌بار از طرف جمعيت « ايران جوان » در شب هشتم فروردين 1301 در تالار گراند هتل تهران به نمايش درآمد و در نظر مردم و ارباب مطبوعات بسيار پسنديده افتاد . از جمله روزنامهء « اقدام » فرداى آن در شمارهء 22 خود نوشت « . . . بدون مبالغه و اغراق