مرتضى راوندى

346

تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي )

كتابهاى سودمندى نيز به مشتركين خود هديه كرد ، اين مجله كه خود را « شحنهء بازار ادب » مىشمرد ، با همكارى رشيد ياسمى ، روحانى ، على اصغر حكمت ، حبيب يغمائى ، بينش ، فرات ، ملك الشعراى بهار ، سعيد نفيسى ، پژمان بختيارى ، فرامرزى ، حسين مسرور ، جلال همايى ، احمد گلچين معانى ، ناظرزاده كرمانى و عده‌يى ديگر از ادبا و نويسندگان مدت 22 سال ( تا دى ماه 1320 ) در حيات وحيد منتشر شد و پس از مرگ او باز به همت فرزندش محمود وحيدزاده انتشار يافت . » نوبهار : « روزنامهء نوبهار كه بنيادگذار آن ملك الشعراى بهار بود ، در آغاز انتشار يك روزنامهء سياسى بود ، ولى از مهر ماه 1301 بيشتر به موضوعات ادبى و اجتماعى پرداخت ، اين روزنامه ( يا مجله ) در اين دوره به‌طور هفتگى در 16 صفحه به قطع بزرگ منتشر مىشد ؛ در آن علاوه بر آثار بهار ، مقالات جالب و مفيدى به قلم عباس اقبال و احمد كسروى و ديگر دانشمندان انتشار مىيافت . در پاورقيهاى روزنامه ، ترجمه‌هاى خوبى از نويسندگان خارجى ، از جمله : داستان منظوم اهريمن اثر « لرمونتوف » شاعر روس به ترجمه سردار معظّم خراسانى و ديسيپل ( شاگرد ) تأليف « پل بورژه » نويسندهء فرانسوى به ترجمهء رشيد ياسمى به تفاريق انتشار مىيافت . سى و چهارمين شمارهء اين دورهء نوبهار در چهارم آبان ماه 1302 منتشر و پس از آن براى هميشه تعطيل شد . » « 1 » در شهرستانها : بعد از جنگ جهانى اول ، چند مجلهء آموزنده در شهرستانها منتشر شد كه از همه مهمتر مجله فرهنگ رشت و مجلهء ادب و آزاديستان تبريز بود . مجله فرهنگ رشت : جمعيت فرهنگ رشت در سال 1296 شمسى به همّت جوانان و فارغ التحصيلان مدارس رشت تأسيس گرديد . با اينكه اين جمعيّت هدف سياسى نداشت و مرام و مقصود آن ترويج معارف و اصلاحات فرهنگى بود ، با اينهمه دچار اشكالات و زحمات فراوانى شد و مانند ديگر جمعيتهاى آن زمان مورد حمله و تهمتهاى ناروا قرار گرفت . اعضاى جمعيت شور و شوقى در سر داشتند ، مجالس سخنرانى ترتيب مىدادند ، چند كلاس مجانى به نام « اكابر » داير كردند ؛ و در سال 1298 شمسى مجلهء ادبى فرهنگ

--> ( 1 ) . از صبا تا نيما ، پيشين ، ص 223 تا 228 ( به اختصار ) .