مرتضى راوندى
317
تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي )
روزنامههاى مهم در همهجا خبرنگارانى دارند كه اخبار مهم را فورا تحصيل مىكنند و مىرسانند و اغلب با اخبار ، عكسهايى نيز مىفرستند كه در جرايد يوميه طبع مىشود . افراط و اصرار در تسريع خبر رسانى نتيجهاش انحطاط جنبه ادبى روزنامهها شده است . زيرا جريدهنگاران هركدام مجبورند به عجله در كليه ساعات و راجع به همه مسائل چيز بنويسند و بهجاى آنكه با دقت تمام مقالات خود را تهيه كنند با سرعت آنچه بايد ، مىنويسند و در نتيجه از رعايت ظرايف و نكتههاى ادبى صرفنظر مىنمايند . چون گردآورى مقالات و اخبار كه روزنامهها همهروزه براى قارئين خود تهيه مىكنند ، مستلزم مخارج گزافى است كه از راه قيمت ناچيز روزنامه تأمين نمىشود ، لهذا مديران جرايد براى ترقى عايدات خود از نشر آگهيهاى تجارى و غيره استفاده مىكنند ، يعنى در مقابل دريافت وجهى ، اعلاناتى نسبت به تمام مسائل و نيازمنديهاى زندگى مردم و كليه اشياء و اشخاص درج مىكنند ، بهطورى كه اعلانات ، بخشى از صفحات روزنامه را به اشكال مختلف فرا مىگيرد و به اين ترتيب روزنامه براى بازرگانى و تجارت بهترين وسيله تبليغ و كسب مشترى شده است . به علاوه ، مطبوعات در سايهء رواج كاملى كه دارند در تربيت عمومى هم تأثير كلى داشته و دارند . قرائت روزنامه يوميه سياسى كه به قيمت ارزان فروخته مىشود ، حتى براى توده كارگران ضرورى شده است ، و آنها را از وقايع عمده كشور و ممالك خارج و تمام اخبار جديد مطلع مىسازد . در باب كليه مسائل ، مطبوعات مجموعه اطلاعات و عقايد ساخته و پرداخته را به نظر قارئين خود مىرسانند كه در نتيجه ، مطالعهكنندگان جرايد با افكار مندرجه در روزنامهها آشنا و مأنوس مىشوند و بالاخره چون جرايد عقايد سياسى و اجتماعى روز را نهتنها در شهرها بلكه در كوچكترين قصبات نيز منتشر مىسازند ، از اين راه در هدايت و رشد افكار سياسى خلق نيز دخالت عظيم داشته و دارند . » « 1 » اهميت و مقام مطبوعات « وسعت دايره انتشار مطبوعات و سرعت انتقال آنها را از همين نكته مىتوان دريافت كه در غالب پايتختهاى بزرگ جرايدى هست كه از هركدام از آنها روزى سه تا چهار ميليون شماره منتشر مىشود و با وجود صدها فرسنگ فاصله بين محل انتشار آنها و
--> ( 1 ) . آلبر ماله و ژول ايزك تاريخ قرن نوزدهم و معاصر ، ترجمه حسين فرهودى از ص 779 تا 781 قسمت سوم .