دست اين حاكمان خودمختار ظالم جبار لا مذهب بىدين . . . خلاص نماييد . . . بر ريشهء اين بدتر از مرتدان كربلاى معلّى تيشه بزنيد ، تا حريت گرفته ، سلطنت مشروطه تأسيس نموده ، اين لكهء بيعارى را از روى ملت و دولت بشوييد . . . ما اهالى ايران كه در قفقاز ساكن هستيم ، از هر جهت حاضر شديم تا در موقع ، خود را به راه دولت و ملت فدا بكنيم . زنده‌باد طرفداران حريّت و مليت ، نيست باد طرفداران استبداد . . . » ساير كميته‌هاى اجتماعيون عاميون ايران نيز پيامهايى در همان جهت منتشر مىساختند ، اعلامنامهء كميته تبريز كه در ذيحجه 1324 پخش گرديده ، درخور توجه است ، اصل نسخه فارسى آن را نداريم ، از متن روسى به فارسى برگردانيده‌اند . . . « رنجبران جهان متحد شويد ، ما سوسيال دموكراتها مدافعين حقيقى اسلام ، اعلام مشروطيت ايران را در اين روز مسعود به دوستان آزاديخواه جهان تبريك مىگوئيم ، ما به تمام علما و تجار طرفدار تودهء خلق و تمام مجاهدين اسلام ، كه در تهران براى رسيدن به هدف مقدس خود از جان و مال گذشته‌اند درود مىفرستيم ، موقع آن رسيده است كه بيرق آزادى را برافرازيم . » نهضت مشروطيت ، نه‌تنها در ميان ايرانيان ساكن قفقاز ، بلكه در ميان همه افراد آزادىطلب آن ديار شورى برانگيخت . . . آزاديخواهان روس هم كه با حكومت خود در پيكار بودند ، شريك آن همدلى عاطفى بودند ، گزارش عليقلى خان مأمور سياسى ايران در پترزبورگ شنيدنى است ، مىنويسد : « چند روز قبل ، فرقه‌اى كه در روسيه طرفدار سلطنت مشروطيت هستند ، در عمارت مجلس ، نجباى پترزبورگ مجلسى ترتيب داده ، در ضمن نطقهاى خود شرح مفصلى از پيروزيهاى ملت ايران تمجيد كرده گفته‌اند ، كه روسها بايد از ايران سرمشق بگيرند ، زيرا ملت ايران بدون متوسل شدن به وسايل شنيعه از پادشاه خود آزادى خود را خواست ، و پادشاه كه . . . اعطاى آزادى كرده ، فورا به شرايط آن پرداخت و اين كار به اين بزرگى ، بدون هيچ خونريزى و خصومت انجام پذيرفت . . . » « 1 » پس از آنكه مجلس ايران به زور قزاقان روس برافتاد ، نمايندگان سوسيال دموكرات در مجلس دوما از تندترين حمله نسبت به حكومت روس بازنايستادند ، اين را هم بگوئيم كه هم‌زمان بودن تأسيس مجلس شوراى ملى و مجلس دوماى روس ، نقطهء مشترك اشتياق خاطرى ميان مبارزان آزادى ايران و روس به‌وجود آورد و آن معنى در تلگرافهايى كه بين دو مجلس مبادله گشته ، منعكس است .

--> ( 1 ) . نامه شارژدافر ايران از پطرزبورگ ( 11 شوال 1324 با مهر عليقلى ) .