قانون مهم اعزام محصّل به اروپا مصوب خرداد ( 1307 ه . ش ) دولت را مكلّف مىكرد كه همه ساله عده‌يى محصّل براى تحصيل علوم و فنونى كه دولت تعيين مىكند به مسابقه انتخاب و به خارج اعزام كنند ( هر سال لا اقل 35 نفر براى تحصيل فن تعليم و تربيت ) به موجب قوانين 6 تير 1308 و دهم ارديبهشت 1311 اجازه داده شد كه 20 درصد محصّلين از بين محصّلينى كه در خارج مشغول تحصيلند انتخاب شوند ؛ محصّلينى كه بر طبق اين قانون در خارج تحصيل كردند ، نقش عمده‌يى در دستگاهها و سازمانهاى كشورى داشته‌اند . . . » « 1 » برگرديم به سير ادبيات در دوره قاجاريه . ديگر نمايندگان فرهنگ و ادب فارسى در دورهء قاجاريه فتحعلى خان صبا فتحعلى خان صباى كاشانى از شعراى بنام دربار فتحعليشاه و اصلش از خانواده‌هاى قديمى كاشان است . فتحعلى خان در كاشان تولد يافت و از شاگردان حاجى سليمان بيك صباحى بيدگلى است . وى در آغاز امر ، مداح لطفعليخان زند بود و نظر به علاقه‌يى كه به اين سردار شجاع داشت ، ديوانى در مدح او پرداخت ولى چون ورق برگشت ، از بيم جان ديوان را در آب فروشست ، با اينحال وى به گناه داشتن چنين ديوانى مدتها مغضوب غالبان و متوارى و دربدر بوده ، تا در ايامى كه بابا خان ( فتحعليشاه ) به لقب جهانبانى ملقب شد و از طرف آغا محمد خان به فرمانروايى فارس رسيد ، به او نزديك شده است . بابا خان نيز ، كه خود شاعر و باسواد و طبعا مرد ملايمى بود ، به تربيت و نگاهدارى او پرداخته است . از مدايح صبا دربارهء لطفعليخان قصيدهء مفصلى است كه بعد از قتل پدرش جعفر خان و جلوس صيد مراد خان به‌جاى او ، سروده و در آن از لطفعليخان دعوت كرده كه از بوشهر به شيراز آيد و دست دشمنان را از سلطنت كوتاه كند . چند بيت از آن قصيده ، كه به سبك و وزن قصيدهء انورى ساخته « 2 » چنين است : جانب بندر بوشهر شو اى پيك شمال * به بر شاه فريدون فر خورشيد خصال خسرو ملك‌ستان لطفعليخان كه بود * ياورش لطف على ، يار خداى متعال بعد تقبيل حريم حرمش خون بگرى * بعد تعطير غبار قدمش زار بنال

--> ( 1 ) . دايرة المعارف فارسى ، مصاحب ص 169 . ( 2 ) . مطلبع قصيدهء انورى اين است : بر سمرقند اگر بگذرى اى باد سحر * نامهء اهل خراسان به بر خاقان بر