جنگهاى هفت ساله ، سر به طغيان برداشتند . ( 1763 ) و لويى ، صدراعظم خود را مأمور سركوبى آنها كرد . در سال 1774 لويى شانزدهم بار ديگر پارلمانها را تشكيل داد . در سال 1774 وزير دارايى وقت درصدد اصلاح امور مالى كشور برآمد ، ولى پارلمانها مخالفت كردند و او اعضاى پارلمان پاريس را تبعيد كرد . سالها بعد يعنى در سال 1789 « اتاژنرو » يعنى مجلس طبقاتى تشكيل شد كه مقدمهء انقلاب فرانسه بود . بعد از آن ، ديگر پارلمانها به صورت گذشته تشكيل نگرديدند و بيش از پيش جنبهء ملّى و اجتماعى به خود گرفتند . پارلمنت در انگلستان : كلمهء پارلمنت در انگلستان از قرن سيزدهم به بعد استعمال شده است و آن موقعى بود كه پادشاه با عده‌يى از اعيان و روحانيان به مشورت پرداختند . با اينكه پارلمنت به مجلس اعيان و مجلس عوام هردو اطلاق مىشود ، معذلك امروز مراد از كلمهء پارلمنت بيشتر مجلس عوام است . در طى قرون گذشته به تدريج اختيارات پادشاه انگلستان در حل و فصل امور سياسى و اقتصادى كشور نقصان يافت و امروز فقط نامى از آن باقى است و مقام سلطنت در انگلستان فقط يك مقام تشريفاتى است . هنوز گفته مىشود ، پادشاه اعضاى مجلس اعيان را انتخاب مىكند ، يا پارلمان را منحل مىكند ، ولى در عمل همهء اين كارها به نام پادشاه و به دست دولت عملى مىشود و حق حاكميت حقيقى با مجلس عوام و نمايندگان برگزيدهء ملت مىباشد . رئيس مجلس از حزب حائز اكثريت انتخاب مىشود و تصويب لوايح مالى اختصاص به مجلس عوام دارد . اعضاى مجلس اعيان را از قديم ، اعيان و لردها و بارون‌ها تشكيل مىدادند و عده‌يى از آنها به ارث عضويت مجلس اعيان را به دست مىآوردند و بعضى ديگر از روحانيون و قضات عالى مقام مادام العمر در اين مقام باقى مىمانند . به موجب قانون 1958 مقرر گرديد از بين زنان و مردان مشهور نيز عده‌يى به مجلس اعيان راه يابند ، از سال 1911 به بعد نتيجه مبارزات مداوم ، اختيارات مجلس اعيان بسيار محدود و تصويب هر نوع لوايح مالى با رأى اكثريت اعضاى مجلس عوام امكان‌پذير گرديد . حق انتخاب نمايندگان مجلس عوام تا سال 1833 محدود به طبقات متوسط و نسبتا متمكّن بود ، ولى به تدريج قوانينى تصويب شد كه اين حقّ را به طبقات ديگر هم داد و در سال 1918 حقّ انتخاب نمايندگان را براى عموم طبقات مردم قائل شدند . » « 1 » به اين ترتيب دموكراسى انگلستان كم‌وبيش صورت ملّى به خود گرفت .

--> ( 1 ) . تلخيص از دايرة المعارف ، پيشين ، ص 507 .