محمود غزنوى مجمع شاعران پارسىگوى گشت . ابن سينا « دانشنامه » مشهور خود را به خواهش علاء الدوله به زبان فارسى نوشت و دانشنامه علايى ناميد ، تقريبا در همين ايام ، آثار تاريخى گرانقدرى چون ، زين الاخبار گرديزى و تاريخ بيهقى يا تاريخ مسعودى يعنى شاهكار بسيار نفيس ابو الفضل بيهقى و تاريخ سيستان به زبان فارسى نوشته شد و در قرون بعد شعراى نامدارى چون عمر خيام ، نظامى گنجوى ، امير خسرو دهلوى ، سعدى شيرازى ، ملاى رومى و عده‌ايى ديگر به زبان فارسى شعر سرودند . - زبان فارسى بعدها ، يعنى در عهد مغول و تيموريان و صفويان تا روزگار ما در محاورات و مكاتبات رسمى و ادارى و ادبى مورد استفاده قرار گرفته است . از آنچه گذشت به خوبى پيداست ، كه زبان پارسى ، تاريخ پرمايه‌اى دارد ، كه آثار مكتوب 25 قرن ، شاهد رشد و تكامل آن است ؛ غير از كسانى كه در سرزمين ايران به زبان پارسى سخن مىگويند ، در حدود 90 هزار نفر در عراق و در حدود 50 هزار نفر در عربستان سعودى و جزاير خليج فارس به زبان فارسى آشنا هستند ، زبان جمهورى شوروى تاجيكستان ، زبان فارسى تاجيكى است و در حدود دو ميليون نفر به اين زبان سخن مىگويند ، در جمهورى قرقيزستان و شهرهاى تركمنستان نيز عده‌اى تاجيكى زبان وجود دارند ، عدهء فارسى ( تاجيكى ) زبانان افغانستان در حدود دو ميليون و يك صد هزار نفر مىباشد ، علاوه‌براين در پاكستان و بعضى نقاط هندوستان ، عده‌ايى به زبان فارسى تكلم مىكنند . « . . . تا سال 1933 ، زبان رسمى افغانستان ، زبان فارسى بود و در آغاز قرن بيستم نيز زبان فارسى در آموزش و تعليمات عمومى و مطبوعات و زندگى اجتماعى آن كشور مقام اول را حايز بود . . . در حدود سال 1920 ، فكرى در افغانستان مايه گرفت ، كه « پشتو » را در تعليمات و زندگى اجتماعى و مطبوعات و ادارات دولتى متداول كرده و رسميت بخشند و اين كار با تانى و دشوارى در سالهاى 36 - 1933 صورت عمل گرفت . » « 1 »

--> ( 1 ) . همان كتاب ، از ص 298 تا 300 ( به اختصار )