تجهيزات فنى را بسازند و به كار بگيرند ؛ كارگران لايق لازم است كه عمليات اجرايى را بنحو شايسته به انجام رسانند ؛ دستگاههاى ادارى صالح و مدير ضرورى است تا همهء اين امور را تحت نظم مديريتى مطلوب درآورند و به حد متعادل كارآيى برسانند . در زمان طولانى ، رشد محصول ملى منوط بر دانش و كارآئى انسانهاست كه بايد آموزش لازم را در سطوح و مراحل مختلف و در حين خدمت فراگيرند . بالاخره ، بايد گفت كه رشد محصول ملى بستگى به اهميت و ميزان سرمايه‌گذاريها دارد . هرچه محصول ملى بيشتر باشد ، به امكانات سرمايه‌گذارى افزوده مىشود ؛ چرا كه به نسبت ، پس‌انداز آسانتر است . پس مىتوان ، ثروتهاى طبيعى ، كفايت انسانها و امكانات مالى را عوامل و شرايط رشد دانست . اگر يكى از اين عوامل نباشد يا كم باشد ، تأثير عوامل ديگر با دشوارى روبرو مىشود . معمولا هنگاميكه محصول ملى در حال افزايش باشد ، جمعيت فعال شاغل در بخش كشاورزى تقليل مىيابد ، حال آنكه جمعيت فعال شاغل در صنايع و مخصوصا خدمات روبفزونى مىنهد . در اين وضع ، سهم كالاهاى سرمايه‌دارى ، در مجموع محصولات ملى ، بيشتر و نحوهء توليد كالاهاى مصرفى پيچيده‌تر مىشود . » « 1 » توسعهء كشورهاى تهىدست : « تحقق رشد سريع محصول سرانه در كشورهاى تهىدست ، غالبا خالى از اشكال نيست . در بيشتر اين كشورها تعداد نفوس با سرعت افزايش مىيابد ؛ چرا كه در شرايط درمان و مبارزه با مرگ‌ومير بهبود حاصل شده است بدون آنكه تعداد مواليد تحت نظم درآمده باشد . در غالب اين كشورها ، كفايت فنى و صلاحيت ادارى باندازه‌ى كافى نيست كه جوابگوى مسائل عظيم ناشى از بسط و توسعه و قادر به حل‌وفصل رضايت - بخش آنها باشد . اتخاذ و اجراى يك سياست توسعهء اقتصادى آسان نيست . چرا كه نمىتوان و نبايد بىچون‌وچرا از روشهاى به كار رفته در كشورهاى ثروتمند و صنعتى استفاده و تقليد كرد و بايد راه‌حلهاى خاص و اصيل يافت . » « 2 » نيازمنديهاى يك انسان : « من معتقد به زندگى مادى هستم و تمام مزاياى زندگى مادى سالم را خواهانم ؛ غذاى خوب ، خانه‌هاى سالم ، كفش ، آب لوله‌كشى ، فاضل‌آب ، آب‌گرم ، حمام ، روشنايى برق ، اتومبيل ، راه خوب ، خيابانهاى روشن ، تعطيلات طولانى دور از محل كار ، فكرهاى جديد ، اسبهاى تندرو ، صحبت هوشمندانه ، تئاتر ، اپرا ، اركستر و نوازندگان . من معتقد به تأمين چنين چيزهايى براى همه‌كس هستم . كسى كه بدون شناختن آنها بميرد . ممكن است مانند انسان مقدس دوست‌داشتنى يا مانند يك شاعر مستغنى باشد . . . - فرانسيس هاكت ، ايرلند . » « 3 » « يكى از مهمترين مسائل جهانى در ربع قرن آينده ، مسألهء كشورهاى توسعه نيافته است . در حال‌حاضر در روى كرهء زمين 3 بيليون نفر زندگى مىكنند كه دوسوم آن گرسنه

--> ( 1 ) . اصول علم اقتصاد ، پيشين . ص 364 - 362 ( به اختصار ) . ( 2 ) . همان . ص 366 - 364 ( به اختصار ) . ( 3 ) . Francis Hacket , Ireland ؛ به نقل از : اقتصاد ، پيشين . ج 2 ، ص 489 .