مرتضى راوندى

815

تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي )

بالاترى براى اهالى كشور فراهم سازد . » « 1 » « در بسيارى از كشورها رشد اقتصادى ، مترادف با صنعتى شدن شناخته مىشود ؛ ولى كشاورزى بايد بخش اصلى هر برنامهء رشد اقتصادى موفقى باشد . بدون گسترش و تكامل موازى و همزمان كشاورزى ، رشد صنعتى يكطرفه ، فوق العاده گران تمام خواهد شد و به هدفهايى كه طرح‌ريزان برنامه تعيين كرده‌اند ، نخواهد رسيد . » « 2 » « اگر خوراك و مواد خام مورد احتياج كشورهايى كه در راه صنعتى شدن گام گذاشته است از داخل همان كشور تأمين گردد ، براى تهيهء آن مواد ، ديگر لازم نخواهد بود ارز خارجى كشور كه از راه صادرات بدست مىآيد خرج گردد . بجاى آن مىتوان با ارز خارجى خود ، ماشين - آلات صنعتى و آن كالاهاى مصرفى مورد احتياج را كه هنوز خود نمىتواند توليد كند از خارج وارد سازد . كشاورزى اگر بتواند بر حجم صادرات كشور بيفزايد ، سهم اضافى ديگرى در جريان رشد شهرى ، به عهده گرفته است . اگر كشاورزى بتواند قهوه ، گندم ، گوشت ، كاكائو و روغن نارگيل ، كنف و ساير كالاهاى كشاورزى را براى صدور به خارج توليد كند . نقش باارزشى در ازدياد منابع ارزى كشور ايفا كرده است . هدف رشد اقتصادى بايد اين باشد كه رشد ديگر بخشهاى اقتصادى را برانگيزد . نه آنكه بخشهايى را كه پيش از آن وجود داشته‌اند ، محدود كند و يا ويران سازد ، در زمينهء كشاورزى ، بايد به كشاورزان روشهاى جديد زراعت را آموخت و كودهاى تازه را به آنان معرفى كرد و با يكايك كشاورزان در زمينهء مسايل كشاورزى بحث و گفتگو كرد . بايد در مزارع نمونه ، روشهاى تازه ، آزمايش شود تا كشاورزان بتوانند با چشم خود نتيجهء كار را ببينند . يكى از مشكلات اصلى كشاورزان نداشتن راههاى كافى براى رسانيدن محصول به بازار است . توسعهء شبكهء راههاى ارتباطى از نظر اقتصادى مهم نيست بلكه از نظر فرهنگى و بهداشتى و بالا بردن سطح اطلاعات عمومى كشاورزان نيز شايان اهميت است . » « 3 » به نظر رابرت الكساندر ، در ممالك سرمايه‌دارى و در بسيارى از كشورهاى كم‌رشد ، چهار گروه اصلى هستند كه منطقا مىتوانند پس‌انداز كنند ، و آنها عبارتند از : طبقهء ملاك ، بازرگان ، مردم وابسته به مقامات عالى دولتى ، و بالاخره دارندگان شغلهاى تخصصى آزاد مانند وكلاى دادگسترى ، پزشكان و غيره ؛ ولى اين گروههاى مرفه اغلب ميل و رغبتى به سرمايه‌گذارى در برنامه‌هاى مختلف اقتصادى ندارند . « 4 » بيشتر در ميان مردم كاسب ، صرفه‌جو ، و منظم كسانى پيدا مىشوند كه مرحله‌بمرحله ، پيش مىآيند و سرانجام سرمايه‌دار مىشوند و روزى در مهمترين رشته‌هاى صنعتى كشور سرمايه‌گذارى مىكنند . امروز اكثر كشورهاى كم‌رشد سعى مىكنند ، تحت شرايطى ، از سرمايه‌گذاران خارجى براى صنعتى كردن كشور استمداد جويند ، اين شرايط بطور كلى از اينقرار است :

--> ( 1 ) . همان . ص 69 . ( 2 ) . همان . ص 83 . ( 3 ) . همان . ص 97 - 90 ( به اختصار و تناوب ) . ( 4 ) . ر ك : همان . ص 105 - 104 .