فيروزه و عقيق مشغول بودند . ساختن كاخهاى رفيع توسط شهرياران هخامنشى به رشد فعاليتهاى صنعتى و استخراج معادن و سنگهاى عالى ساختمانى از كوههاى عيلام و ديگر نقاط كمك كرد . به نظر دكتر گيرشمن ، شكار و مخصوصا صيد ماهى در عهد باستان ، نقشى مهمتر از ايام ما داشته است . بخشى بزرگ از جمعيت دنياى قديم ، و غنى و فقير ، از نان ، ماهى ، اندكى روغن و شراب تغذيه مىكردند . نقاط ماهيگيرى خليج فارس ، دجله و فرات ، انواع ماهى شور ، خشك يا در آب‌نمك خيسانده را در خمره‌ها ، به نقاط بعيد صادر مىكردند و ما از قول هرودوت ، مىدانيم كه قسمتى از خراج شاهنشاهى ، كه كشور مصر ، مىپرداخت ، به صورت محصولات صيادى بود . « 1 » در عهد هخامنشى ، املاك بزرگ بوسيلهء كشاورزان وابسته به زمين ( كه با خود زمين خريد و فروش مىشدند ) و همچنين بوسيلهء غلامانى كه پس از فتوحات همراه مىآوردند ، كاشت مىشد ؛ فلاحت كليد صنعت كشور ايران بود و بمنزلهء مشغوليت طبيعى مرد آزاد تلقى مىشد . علاوه بر املاك بزرگ ، ملك كوچك كم‌اهميت نيز وجود داشت مخصوصا ، در فارس كه از ماليات و عوارض معاف بود و دهقانان ، آزاد و مالك زمين بودند . گندم ، جو ، مو و زيتون كاشته مىشد ؛ گاو ، گوسفند ، بز و حيوانات مركوب : خر و استر و اسب را تربيت مىكردند . تربيت زنبور عسل بسيار معمول بود و عسل در اين عهد بجاى شكر به كار مىرفت . كشاورز ايرانى قرن پنجم قبل از ميلاد غير از مصنوعات ابتدايى ، كه توسط رعاياى كارگر در حوزهء قدرت فئودالهاى بزرگ ساخته مىشد ، در داخل شهرها نيز عده‌اى به فعاليتهاى گوناگون صنعتى اشتغال داشتند . « مصنوعات عبارت بود از لباس : نيمتنه ، شلوار ، كفش ؛ همچنين اثاثهء خانه ، كه گاهى آنها را بسيار مجلل مىساختند و براى استفادهء ثروتمندانى به كار مىرفت كه لوازم سفرهء آنان از طلا و نقره و مفرغ بود . اين لوازم كه با فلزات گرانبها ساخته مىشد ، براى ايشان ثروت و ذخيره‌اى محسوب مىگرديد . زنان خود را با جواهر زينت مىدادند و همه قسم مواد تزيينى را به كار مىبردند . در خانواده‌هاى كم‌اهميت ، بعضى مصنوعات سفالين ، بجاى ظروف فلزى ، به كار مىرفت . همچنين بايد يادآورى كنيم كه با توسعهء تجارت جهانى ، سطح زندگى ، بطور محسوسى ، در ايران عهد هخامنشى بالا مىرفت ، و مخصوصا در بابل ، بقول اقتصاديون ، سطح زندگى بالاتر از يونان بود . از زمان ايجاد شاهنشاهى ، جهان در عصر اقتصادى مساعدى قدم گذاشته بود . روابط

--> ( 1 ) . ر ك : ايران از آغاز تا اسلام ، پيشين . ص 174 - 173 .