و روستاها ، فرمانهايى صادر كرد ، اما چون هيچگونه كمك مالى براى عملى ساختن نقشه‌ها داده نشد ، فرمانها اجرا نگرديد . » « 1 » اثاث البيت ايرانيان : دروويل راجع به وسايل زندگى و اثاثهء منزل ايرانيان ، در يكى دو قرن پيش ، اطلاعات سودمندى در اختيار ما مىگذارد : « در ايران تهيهء اثاث البيت و دادن سروسامان به زندگى ، از هر جاى دنيا آسانتر است . حوايج زندگى مردم عادى و حتى دولتمندان ايران ، بسيار محدود است . در ايران ، از ميز و صندلى و كاناپه و كمد و پرده‌ها و آيينه‌هاى قدنما و تختخواب و غيره و غيره خبرى نيست . قالى و نمد تنها زينت منازل است . ايرانيان گنجه ندارند ؛ از اين‌رو ، در ضخامت ميان ديوارها ، طاقچه‌هاى كوچكى مىسازند كه صندوقخانهء ايرانيان محسوب مىشود . لباس مردان معمولا از دو يا سه قبا و يك ثوب ، شلوار و پيراهن و يك شب كلاه و يك كلاه و يك بالاپوش تجاوز نمىكند . زنها از حيث لباس غنىتر از مردانند . لباس بچه‌ها بسيار ناجور و بيريخت است . اگر از فرزندان شاه و وليعهد بگذريم ، در ايران كودكى نديدم كه لباس تميز و مرتب بر تن داشته باشد . رختخواب ايرانيان منحصر به چند نازبالش و لحاف ارزان قيمت است . در اتاقهاى زنان جز چند جعبه كه جواهرات و اشياء گرانبها را در آن مىنهند ، قهوه جوش و چاىجوش و فنجانها و آينه‌هايى كه جزو جهيزيه و سر عقد آنان است . چيزى به چشم نمىخورد . قاب دور آيينه‌ها غالبا با طلا و نقرهء قلمزده تزيين شده و نقشهاى ميناكارى ، زيبايى آن را دو چندان ساخته است . وسايل آشپزخانهء ايرانيان بسيار ساده و محدود و از چند ديگ براى ريختن پلو و آش تشكيل مىشود . ايرانيان ماهىتابه و روغن داغ كن به كار نمىبرند . البته در كشورى كه اينهمه طلا و نقره فراوان است ، اين ميزان اثاث البيت ناچيز است . آشپزخانهء بعضى از اشراف بسيار مفصلتر و داراى سرويس چينى و نقره‌اى يكپارچه است ، اما شاه داراى سرويس طلاى يكپارچه است . » « 2 » مختصات خانه‌هاى ايران در سال 1817 : موريس دوكوتزبو در كتاب خود ، به نام مسافرت به ايران در سال 1817 ، دربارهء خانه‌هاى ايران ، چنين مىنويسد : « خانه‌هاى ايران عموما ساده و يك شكل ساخته شده . ساختمان آن منحصر به چند اتاق رو به شمال است كه يك بدنهء آن به يك پنجرهء بزرگ اختصاص دارد كه اين پنجره ، تمام روز باز و شب بسته مىشود و به شيشه‌هاى رنگارنگ مزين شده . اتاقها عموما طاقچهء زياد دارد كه در خانهء ضعفا ساده و در خانهء متمولين بنقاشى و طلاكارى مزين است . بخارى عموما روبروى پنجره ساخته مىشود . اغنيا كف اتاق خود را سنگ‌فرش كرده و قالى روى آن مىگسترانند ولى فقرا ، روفرشيى بيش ندارند . در هيچ خانه‌اى آيينه و ميز و صندلى و آنچه بدان اطلاق لفظ مبل مىشود ، وجود ندارد . ايرانيان عموما كفش خود را دم در كنده وارد اتاق مىشوند و چهار زانو ، روى زمين مىنشينند . شهرهاى ايران جز كوچه‌هاى تنگ چيزى ندارد . » « 3 »

--> ( 1 ) . گاسپار دروويل ، سفرنامهء دروويل . ترجمهء جواد محيى ، ص 31 ( به اختصار ) . ( 2 ) . همان . ص 112 - 109 ( به اختصار ) . ( 3 ) . موريس دوكوتزبو ، مسافرت به ايران در سال 1817 . محمود هدايت ، ص 70 .