مرتضى راوندى

24

تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي )

است . حيواناتى از قبيل پرندگان ، گرازها روى اين ظروف نقش مىكردند . فلز بتدريج ، براى ساختن ابزار مورد استفاده قرار مىگرفت ، مس را هنوز چكش‌كارى مىكردند ولى ذوب نمىنمودند . دهكده بسرعت ترقى كرد ، انسان كه خيش را از سابق استعمال مىكرد ، از ابداعات همسايگان خود ، در ساختن خانه ، هموار كردن زمين و آبيارى استفاده نمود . در اين زمان ، تجارت توسعه يافت و مبادلات متداول گرديد . مواد توليد شده در اين تجارت بدوى بمنزلهء وجه رايج به كار مىرفت . نه تنها پوست و پيكان بلكه مواد غذايى مانند گندم ، جو ، ميوه ، گله و رمه وسيلهء مبادله بود . در هزارهء چهارم ق . م . ، در رشتهء معمارى و خانه‌سازى پيشرفتهايى حاصل شد ؛ آجر بيضوى شكل و ناهموار سابق تبديل به آجر صاف و مستطيلى گرديد كه با خاك نرم ساخته مىشد و هنوز هم مورد استعمال است . محله‌هاى دهكده‌ها كه كوچه‌هاى تنگ و پيچاپيچ آنها را قطع مىكرد ، بوسيلهء مرزها از يكديگر جدا مىشد . درها همچنان پست و تنگ بود و ارتفاع آنها از 80 و 90 سانتيمتر تجاوز نمىكرد . پنجره به طرف كوچه باز مىشد . در اين دوره ، و در نتيجهء اختراع چرخ و كورهء آجرپزى با ضمايم آن ، در ساختن كوزه‌ها ، كاسه‌ها ، جامها و خمره‌ها دقت و ظرافت بيشترى به كار بردند . و نقشها و تصاوير و رنگهاى زنده‌ترى استعمال مىكردند . هنرمندان اين دوره هرگز خود را در شيوه‌اى كه در آن مهارت يافته بودند محدود نمىكردند بلكه دائما به تغيير آن اقدام مىكردند . صنعت فلزكارى نيز به ترقى خود ادامه مىداد . مس را ذوب و ريخته‌گرى مىكردند . دشنه‌ها و چاقوهاى مسين در خانه‌هاى متعلق به اين دوره بدست آمده است . همانطور كه تجارت توسعه مىيافت ، ناچار بودند محتويات يك خمره يا يك عدل بار را با به كار بردن « مهر » تضمين