ورود به كاخ شاهى نيز مانعى نداشت . . . جلو در كاخ شاهى چندين عراده توپ به اندازه‌هاى مختلف ديده مىشد . . . هركس مىخواست به دولتخانه داخل شود ، بايستى نخست به خاك افتد و آستانهء در را ببوسد . تمام بزرگان ايران ، از اسب به‌زير مىآمدند ، و به خاك مىافتادند و آستانهء در را مىبوسيدند . » « 310 » حتى به سفيران ، چنين تكليفى مىكردند و « چون از « دن گارسيا » ، سفير اسپانيايى ، خواهش كردند كه سر به خاك افكند ، به چنين درخواستى تن درنداد بلكه به احترام كلاه از سر برداشت و باز بر سر گذاشت و به راه افتاد ، همراهان و ملازمانش نيز چنين كردند . » « 311 » سياست داخلى شاه عباس اول چنان كه قبلا اشاره شد ، در دوران حكومت شاه عباس اول ، ايران بيش از پيش دولتى متمركز گشت و شاه عباس با مبارزه و نابود كردن بعضى از امرا و خوانين سركش ، از تلاش استقلال‌طلبانهء قدرتهاى فئودالى تا حد زيادى كاست ؛ ولى به ريشه‌كن كردن آن توفيق نيافت . شاه عباس چون بيشتر به ايرانيان متكى بود ، سعى مىكرد به قيمت ويرانى كشورهاى مفتوحه نيروى توليدى نواحى مركزى را ترقى و افزايش دهد . مثلا شاه پس از فتح شيروان ، در سال 1016 ه . كوشيد تا از آن سرزمينى كه متجاوزان ترك بالكل ويران و فقير ساخته بودند ، مبلغ گزاف پنجاه هزار تومان دريافت كند ، ولى بيش از سى هزار تومان نتوانست گردآورى كند . از لرستان ده هزار تومان جمع كرد و الخ . شاه ، در عين حال به محض اينكه پس از انعقاد پيمان صلح با تركيه در سال 1021 ه . به اصفهان بازگشت ، مردم آن شهر را براى مدت سه سال از پرداخت عوارضى به مبلغ پانزده هزار تومان معاف نمود . در عراق عجم ، يعنى ناحيهء مركزى ايران ، ماليات بر دامها يا « چوپان‌بيگى » كه بار سنگينى بر دوش رعايا بود لغو شد . ميزان ماليات كه در فاصلهء ميان سالهاى 978 و 988 افزايش يافته بود ، تا حد سابق تقليل يافت . اين اقدامات مىبايست تا ميزان معينى موجب ارتقاى اقتصاد مركز ايران گردد ، برعكس ، خزانهء مركزى از اكناف و اطراف كشور پولها را به صورت ماليات جذب مىكرد و اقتصاد آن نقاط رو به انحطاط مىرفت . جنگها و بهره‌كشى از ممالك مسخره ، نه‌تنها خزانهء شاهى بلكه بزرگان فئودال را نيز ثروتمند مىساخت . اللّه قلى بيگ قاجار قورچىباشى از محل غنايم جنگى ، ثروت هنگفتى كه به 20 هزار تومان ( 200 ميليون دينار ) بالغ مىگشت ، به‌هم زد . دولت شاه عباس اول ، از ترقى تجارت و صنايع و حرف پشتيبانى مىكرد و با راهزنان بيرحمانه مبارزه مىنمود ، و بدين‌وسيله امنيت طرق تجارتى را تأمين

--> ( 310 و 311 ) . همان ، ج 2 ، ص 353 به بعد ( به اختصار ) .