مرتضى راوندى

77

تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي )

ديگر را به عنوان معبود يا خداى مصريها مشاهده مىكند كه روى فرش ارغوانى آرميده است . » « 139 » در مصر قديم هرسال يك روز به افتخار ازيريس نوحه و فرياد مىكردند و به ياد مويه‌هاى ايزيس موهاى خود را مىكندند . مصريها معتقد بودند كه مردگان از خوردنيها و تصاوير آنها بهره‌مند مىشوند . مخصوصا پدران و اجداد خود را محترم مىداشتند و خطاب به آنها مىگفتند : « اى پدر من بيدار شو و سر خود را به سوى آسمان بلند كن ! اى پدر من كه مانند خداوندى ، اين منم كه اسم ترا زنده مىكنم ! من مستحفظ تو مىباشم ، من براى تو و پرستش هرروزهء تو مالها كنار گذاشته‌ام . املاك جنوبى را براى تو وقف مىكنم كه حاصل آن نقطه به مصرف خدمت معبد تو برسد . » « 140 » داورى يونانيان امستد در تاريخ شاهنشاهى هخامنشى مىنويسد : يونانيها معتقدات مذهبى مصريان را به ديدهء تمسخر مىنگريستند و مىگفتند : « چه كمكى يك اپيس ( مرغ نوك‌دراز پادراز ) يا يك سگ مىتواند بدهد . . . » اناكساندريدس به بوميها مىگويد : من نمىتوانم بار هم‌پيمانى شما را ببرم ، رسم و روشهاى ما به كلى باهم فرق دارد ، شما گاو را مىپرستيد ، من آن را براى بغها قربانى مىكنم . نزد شما مارماهى ايزدى است ، نزد ما خوراك بسيار خوبى است ، شما گوشت خوك نمىخوريد من آن را دوست دارم ، شما ماده سگ را مىپرستيد من او را مىزنم . . . اگر شما گربه‌اى را در رنج ببينيد لابه مىكنيد من خوشم مىآيد او را بكشم و پوستش را بكنم . موش صحرا نزد شما تواناست نزد من نيست . شمارهء خدايان مصرى بسيار بود ولى از آن ميان سه خداوند از همه عاليجناب‌تر و از حيث مقام و موقعيت در درجهء اول قرار داشت ؛ نخست اوزيريس خداوند آفتاب و منشأ خيرات و بركات و قاضى و حاكم على الاطلاق در هردو عالم بود . دوم ايزيس ، « 141 » خواهر او اوزيريس ، سوم هروس « 142 » پسر آنان . اين سه خداوند اصل و اساس تثليث را در مصر قديم تشكيل مىدادند و تثليث در اكثر اديان عهد قديم پذيرفته شده بود و از تشكيل خانواده درميان خدايان حكايت مىكرد و اين عقيده از مصر در دين عيسى نفوذ يافته و به نام اب و ابن و روح قدس ناميده شده است . . . براى هريك از ستاره‌ها در مصر قديم مراسم دينى برگزار مىشد و از ميان آنها مهمتر از همه خداى آفتاب موسوم به « رع » « 143 » مىباشد . خداوند آفتاب هنگام غروب خداى ماه را جانشين خود مىسازد . . . در يك كتيبهء مصرى از فرمان آفتاب خطاب به ماه چنين مىنويسد :

--> ( 139 ) . اما نوئل ازرتو ، مذاهب بزرگ ، ترجمهء تاجبخش . ( 140 ) . همان . ( 141 ) . Isis ( 142 ) . Horus ( 143 ) . Ra