اقتصادى ايران و وضع زندگى مردم و طبقات مختلف جامعه با تفصيل بيشترى بررسى و مطالعه شده است . و در مجلدات بعد كه مربوط به دوران بعد از اسلام است نيز اوضاع سياسى و اجتماعى ايران از جهات مختلف از حمله اعراب تا آغاز مشروطيت مورد مطالعه و تحقيق قرار گرفته است . خوشبختانه در سالهاى اخير عده‌يى از پژوهندگان و محققان به سائقهء ذوق شخصى يا به تشويق مؤسسات فرهنگى ، به انتشار چاپهاى انتقادى از آثار پراكنده و متنوع گذشتگان پرداخته‌اند و با اين اقدام خير بسيارى از كتب سودمند و گنجينه‌هاى فرهنگى نياكان ما را كه قرنها در گوشهء كتابخانه‌هاى ايران و جهان قرار داشت و كسى از مطالب و مندرجات آنها آگاهى نداشت در دسترس علاقه‌مندان قرار داده‌اند ، و جمعى ديگر از فضلا و دانشمندان در پيرامون بسيارى از مسائل مبهم اجتماعى ايران پس از سالها مطالعه ، كتب و رسالاتى منتشر كرده‌اند كه در روشن كردن گوشه‌هاى مبهم و تاريك زندگى اجتماعى مردم اين سرزمين بسيار سودمند است . و نگارنده در تأليف اين 8 مجلد از تتبعات گرانقدر آنان سود جسته‌ام ، با فراهم بودن اين مقدمات شك نيست كه دست زدن به چنين‌كار وسيع و دامنه‌دارى - آن هم از طرف كسى كه در اين زمينه‌ها تخصص و مطالعهء كافى ندارد - عملى جسورانه و تهورآميز است . با اين حال ، اميد است خبرگان و صاحبنظران ، مطالب آن را مورد انتقاد سالم قرار دهند و نگارنده را با تذكرات خود ، در اين راه دشوار هدايت و رهبرى نمايند و براى جبران اين كار ناقص ، به منظور احياى تاريخ مفصل اجتماعى ايران ، به سبك محققان و مورخان اروپايى ، به كارى عظيم و دامنه‌دار دست يازند و مانند پژوهندگان فرنگى هريك ، تحقيق و مطالعهء قسمتى از تاريخ اجتماعى ايران را به عهده گيرند ، تا پس از سالى چند كار و كوشش منظم سرگذشت نياكان ما از جهات و جنبه‌هاى مختلف به همت محققين و فضلاى معاصر به نحوى مطلوب به رشتهء تحرير درآيد و جامعهء ايرانى از اين نقص عظيم فرهنگى رهايى يابد . شميران ، بهمن‌ماه 1354 سيد مرتضى راوندى