از ترس آنكه مبادا ، رقباى فنى پيدا كنند و حرفه‌شان از رونق بيفتد ، ترجيح مىدادند كه دشواريهاى فن كتابت را در همان حال كه بود باقى نگاهدارند ؛ بخصوص در مصر ، با آنكه از همان آغاز كار ، پيشرفتهاى عمده نصيب اين فن شد تا آنجا كه خطوط ايدئوگراف و خطوط هجائى و حتى خطوط الفبائى واقعى رواج يافت معذلك تا مدتها اين هرسه خط ، بطور مختلط ، در كتيبه‌ها به كار مىرفت . . . كاتبان كه هم كار علم و هم امر حكومت را در زير نفوذ خود داشتند ترجيح مىدادند كه كتابت را ، چون رازى مكتوم و دور از دسترس عموم نگاهدارند . « 104 » دكتر گيرشمن مىگويد : آيا بايد معتقد شويم كه مخترع خط ، از فن نقاشى پيشه‌وران نجد ايران كه در برابر چشمان خود تصاوير آماده و علايم و نشانه‌هايى داشته‌اند ، الهام گرفته است ؟ درهرحال اين امر امكان دارد و بايد ضمنا بدانيم كه اين هنر نمايندهء مرحله‌اى است كه راهى را به سوى خط تصويرى نشان مىدهد . كوزه‌گر اين عهد به فن قالب‌ريزى هم آشنا بود و براى مجسمهء همه نوع جانوران ، اسباب‌بازى كودكان يا هداياى نذرى قالب‌سازى مىكرد . . . « 105 » آغاز خط و كتابت بطور كلى ملل باستانى ، به حكايت آثارى كه در دست است ، سعى مىكردند به كمك نقوش و خطكشيهايى ناموزون ، مقاصد و نيات خود را نشان دهند مثلا مصريان براى آنكه مقصود خود را نشان دهند ، صورتى از اشياء و مطالب موردنظر تصوير مىكردند و درصورتىكه آنچه موردنظر آنها بود صورت خارجى نداشت ، با علائم قراردادى منظور خود را نشان مىدادند مثلا دوستى نمونه‌اى از خط كهن را با كبوتر ، دشمنى را با مار ، جنگ و جدال را با ببر و پلنگ ، صلح و مسالمت را با گوسفند و آهو ، شادى و مسرت را با زن و مردى كه باهم مىرقصند ، نشان مىدادند .

--> ( 104 ) . سير تمدن ، پيشين ، ص 107 به بعد . ( 105 ) . ايران از آغاز تا اسلام ، پيشين ، ص 22 .