در كنار اين گوى ، پوشش نازكى از هواست كه جوّ نامند . چون در يك بالن يا از كوهى بالا رويم هوا اندك‌اندك رقيق‌تر مىشود ، تا آنجا كه زندگى در آنجا ممكن نمىشود . در ارتفاع بيست ميل ديگر هوايى نيست . بلندترين جايى كه مرغى مىتواند برود در حدود چهار ميل است . . . بالنها با سرنشين تا هفت ميل بالا رفته‌اند منتها گزند فراوانى به مسافران رسيده است . . . موشكها جانوران را تا ارتفاعات بسيار بالا با ايجاد جوّ مصنوعى برده‌اند . تنها درميان چند صد پايى بالاى قشر زمين و دريا تا سطحهاى پايين چهار ميل است كه زندگى بطور طبيعى يافته مىشود . در ماوراى اين دو سطح نزديك به‌هم و بسيار نازك زندگى ديده نمىشود تا آنجا كه بر ما روشن است بقيه جاهاى فضا قابل سكنى نيست . دانشمندان امكان زندگى يا گونه‌اى از آن را در زهره ( ناهيد ) و مريخ ( بهرام ) مورد بحث قرار داده‌اند اما در اين امر ترديد فراوان هست . » « 10 » در پيرامون زندگى و اقليم ، ولز مىنويسد : « هيچ موجودى بىآب نه‌مىتواند تنفس كند و نه خوراكش را هضم كند . از تنفس هوا سخن مىگوييم ، آما آنچه همهء موجودات را زنده مىكند ، همانا فروبردن اكسيژن محلول در آب است ، هوايى كه ما تنفس مىكنيم بايد نخست در رطوبت ريه‌هاى ما حل شود ، و همهء خوراكهاى ما بايد با آب آميخته و سپس جذب شود . موجوداتى كه در زير آب زيست مىكنند دستگاه تنفس خويش را كه به نام گوش‌ماهى شناخته شده پىدرپى تكان مىدهند ، و با اين كار هواى محلول در آب را جذب مىكنند و فرومىبرند . . . » « 11 » اطلاعاتى راجع به زمين و خورشيد اگر خورشيد را به اندازهء هندوانه فرض كنيم ، زمين به اندازهء نخود كوچك ، و ماه به اندازهء ارزن است . وزن زمين در حدود 000 ، 000 ، 000 ، 000 ، 000 ، 000 ، 000 ، 598 تن است . فاصلهء متوسط بين زمين و خورشيد 5 / 149 ميليون كيلومتر است . اين فاصله را پياده در عرض 3400 سال و با طيارهء شكارى در عرض پنجاه سال مىتوان طى كرد . نور كه در جهان بزرگترين سرعتها را دارد اين فاصله را در عرض 8 دقيقه و 18 ثانيه طى مىكند . خورشيد با تمام عظمت آن بيش از يكصد ميلياردم از حجم كهكشانى را كه در آن واقع است ، فرانمىگيرد . در مسير اين كهكشان صدها ميليون ستارهء بزرگ و كوچك در گردش و حركتند . غير از اين كهكشان ميليونها كهكشان ديگر كه هريك از ميليونها ستاره به وجود آمده‌اند و فاصلهء هريك از آنها از ديگرى به دو ميليون سال نورى مىرسد نيز وجود دارند كه نمايندهء بزرگى و عظمت لايتناهى كائنات است . امروز دانشمندان ، به يارى راديو تلسكوپ ، از وجود كهكشانها آگاهى مىيابند . عده‌اى از محققين بر اين عقيده‌اند كه شرايط زندگى فقط در كرهء زمين وجود دارد و پس از 2 الى 6 ميليارد سال ديگر درجهء حرارت زمين آنقدر كاهش خواهد يافت كه ادامهء زندگى در آن نيز غيرممكن خواهد شد . به عقيدهء دانشمندان شوروى : « خورشيد ميلياردها سال وجود داشته و ميلياردها سال

--> ( 10 ) . همان ، ص 25 . ( 11 ) . همان ، ص 42 .