مرتضى راوندى
165
تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي )
قديمترين تمّدنها ريچاردن فراى نيز به مقام شامخ فرهنگى ملل شرق نزديك اشاره مىكند : هنگاميكه ايرانيان نخستين بار در خاور نزديك گام نهادند از دوران تاريخ مصريان و بابليان قرنها گذشته بود . تمدنها و انديشههاى دينى كهن اين بخش . . . در جهان پرآوازه بود ، و پيروان فراوان داشت ؛ فى المثل مردم بين النهرين حتى پيش از حمورابى كتاب قانون داشتند . مدتها از دوران پرسرافرازى فرعونهاى خدا مرتبت سپرى گشته بود و فرهنگ و تمدن مصر همچنان برجاى بود . امپراتوريهايى با دستگاههاى فرمانروايى واحد و متمركز و حكومتهاى فئودالى پىدرپى پا به پهنه هستى گذاشته و گذشته بودند و براى هرپديدهء سياسى يا اجتماعى كه به ظهور مىپيوست ، سابقهاى در تاريخ گذشتهء خاور نزديك وجود داشت . نفوذ مصر و بين النهرين ، بويژه بين النهرين ، در مردم پيرامون و مخصوصا