مذهبى و سياسى بين شهر و روستا پديد آورد . فقر و تهيدستى و نارضايتى ايلات و عشاير كوچ‌نشين زمينه را براى تبليغات اهل طريقت و صوفيان و شعارهاى آرمانى و رهايىبخش فرقه‌هاى « تشيع » بويژه « تشيع غالى » فراهم ساخت . رؤسا و پيشوايان عشاير كه در لباس باباهاى آسياى صغير ظاهر شدند ، در واقع ادامه دهندگان راه و روش « شمن‌هاى » آسياى ميانه بودند كه عشاير اطاعتشان را واجب مىدانستند و اينان به صورت رهبران دينى و سياسى درآمدند و قيام و جنبش بابائيان در قرن هفتم به دست همين رهبران و با كمك ايلات و عشاير ناراضى برپا شد . بابا اسحاق چهرهء شناخته شده‌اى از رهبران قيام بابائيان عليه مظالمى است كه بر كوچ‌نشينان و روستائيان آسياى صغير رفته است . گر چه اين جنبشهاى اجتماعى به دست سلاجقه و خانان مغول از ميانه رفت ، اما خاطره و اثرات آنها در اذهان ايلات و عشاير باقى ماند و الهام‌بخش مبارزات بعدى آنان شد . « 1 » ازاين‌رو مغولها كه فتح آسياى صغير را سهل الوصول يافته بودند در فاصلهء سالهاى 40 - 639 ه . ق / 43 - 1242 / م ارزروم را فتح كردند و سپس سيواس كه يكى از مراكز فرهنگى آناطولى بود ، توسط قاضى آن شهر به مغولها تسليم شد . چندى بعد آنان به قيصريه تاختند و تمام سكنهء ذكور شهر به قتل رساندند . فرمانروايان قونيه دريافتند كه ديگر تاب مقاومت برابر هجوم مغول را ندارند ، لذا پذيرفتند كه به آنان خراجهاى سنگينى بپردازند و متعاقب اين باج‌دهى استقلال سياسى خود را از دست دادند . با استقرار ايلخانان و نفوذ آنها در غرب سلاجقه روم كه نه تنها استقلال سياسىشان را از دست داده بودند و به مغولان باج و خراج مىپرداختند ، بلكه بر اثر منازعات داخلى سياسى و كشتار متقابل ملوك الطوايف به شدت تضعيف شده ، مطيع شدند و آخرين پادشاهان آنان ( چهار تن ) در واقع در شمار عمال و دست‌نشاندگان ايلخانان درآمدند . چنان كه عزل و نصب كسانى مثل

--> ( 1 ) . فاروق سومر ، نقش تركان آناطولى در تشكيل و توسعهء دولت صفوى ، ترجمهء احسان اشراقى و محمد تقى امامى ، نشر گستره ، چاپ اول ، 1374 ، ص 18 .