چون جواب به بوجاى رساندند و در غضب رفت و به فراه و اسفزار و قلعهء كاه و سجستان و تولك و آزاب قاصدان دوانيد و ملوك و حكام اين ولايت را طلب داشت و از فرنگستان چند استاد منجنيقى با خود آورده بود . ايشان را به كار ساختن منجينق و پرداختن آلات و ادوات او مأمور گردانيد . [ 505 ] و [ به ] هر شهرى از شهرهاى خراسان و عراق و فارس صد شتر فرستاد تا از آنجا تخوت جامهاء رنگارنگ و انواع نعمت به هرات آوردند . و بر شط كارتبار بر جنوب شهر ، بازارى قرب سيصد در دكان بساخت . و از خوردنى و پوشيدنى بفرمود تا بازار را مملو گردانيدند . و در امر محاصرهء شهر و جمع شدن مرد و ترتيب آلت حرب و كار قراول و طلايه و پاس شب و نگاه داشتن راهها حكمها سخت فرمود . چهل روز را قرب سىهزار مرد جنگى بر در شهر هرات جمع گشتند . در شهر جمال الدين محمد سام نيز كار حرب را مرتب گردانيد و نامه نوشت به ملك فخر الدين [ 506 ] كه اگر حكم عالى نافذ گردد ، بندگان از شهر بيرون روند و بر شطّ رود صف كشند و به محاربت قيام نمايند . و الّا هم در شهر ساكن باشند ، تا چون اعادى نزديك رسند ، از شهر بيرون روند . ملك در جواب نوشت كه تا پل در فراه « 1 » و شط آب سياه بيش پيش مرويد . غرّهء ماه شعبان بوجاى با تمامت سپاه بر جانب « 2 » قبلهء شهر در مقابل برج خاكستر صف بركشيد و بفرمود كه كوسهاء رزمى را فرو كوفتند . جمال الدين محمد سام از دليران غورى و مبارزان هروى و عياران سجزى و بلوچ و خلج هزار و هفتصد مرد آهن‌پوش رزم‌آزماى جان‌باز [ 507 ] از شهر بيرون فرستاد . [ 508 ] سه روز بر در شهر آتش حرب و ضرب در زبانه زدن بود . بوجاى بر فتح هرات دست نيافت و بسيارى از مبارزان و نامداران سپاه او به قتل رسيد . [ پس ] از در شهر برخاست و در جوار پل مالان معسكر ساخت . [ 509 ] روز ديگر به فرمان او كلّى سبل و طرق و بندها و پلها را بگرفتند و به صفتى راهها را نگاه داشتند كه هيچ آفريده را از شهريان مجال آن نماند كه يك من بار و يك شاخ هيزم به شهر توانستى آورد . و به حكم جمال الدين محمد سام هرشب چند مرد عيار پيشه از شهر بيرون رفتندى و از گله‌هاى بوجاييان اسب بسيار به شهر آوردندى . و هرحكايتى كه از جانبين واقع شدى ، جمال الدين به قلعهء امان‌كوه قاصد دوانيدى و ملك فخر الدين را از آن اعلام كردى .

--> ( 1 ) - پل در قره معروف و صحيح است . ( 2 ) - چاپى : خاست .