زين الدين محمود واصفى

38

بدايع الوقايع ( فارسى )

نماز جمعه عبيد اللّه خان با جميع اكابر و اعالى و اشراف سمرقند به مسجد جامع حاضر آمدند ، چون خطيب خطبه را به ذكر صحابهء كرام رضوان اللّه عليهم اجمعين رسانيد ، فرياد و فغان و غلغلهء مردم به مرتبه‌اى رسيد كه كسى آواز خطيب را نمىشنيد « 1 » . خلايق بر زمين غلطيدن گرفتند و گريبانها پاره كردند ؛ بسيارى را به دوش بيهوش از مسجد بيرون بردند . بعد از يك هفته خان اعظم خاقان معظم كوچكونجى خان از جانب تركستان رسيد ، و سرادق عظمت و سراپردهء سلطنت به صوب شهر سمرقند كشيد . چون قاعدهء مستمره و ضابطهء « 2 » مقررهء سلسلهء سلاطين شيبانى [ است ] كه تا برادران كلانتر و خويشان بزرگتر هستند ، خردتران قدم بر تخت سلطنت پادشاهى و سرير عظمت شهنشاهى نمىنهند بنابرآن عبيد اللّه خان جناب كوچكونچى خان را بر تخت خانى نشانيده پيش او سر فرودآورد و روى به جانب بخارا كرد . و خان مذكور در شهر سمرقند طرح سلطنت انداخت و لواى خلافت بر قبهء سپهر و قمهء ماه و مهر برافراخت ؛ در زمان خلافت و ايام سلطنت خود تكريم و تعظيم علما و فضلا را به حكم من اكرم عالما فقد ( 11 a ) اكرمنى بر ذمهء [ همت ] خود از اوجب مواجب و الزم لوازم گردانيد . در زمان سلطنتش مدارس و خوانق و صوامع و مساجد و بقاع خير كه در زمان سابق اندراس يافته بود ، زيب و زينت تمام گرفته ، عمارت و مرمت پذيرفته . در مدرسه و خانقاه سلطان سعيد شهيد الغ بيك گوركان « * » ، كه در ربع مسكون مثل آن عمارت عالى بنا نشده ، گنبد سلطان الغ بيك آنكه هست اندر اساس * اندرون « 3 » سطح آن بيرون عالم را مماس بلندى ايوان رفيعش به درجه‌اى كه اگر خورشيد خاورى تارهاى انوار

--> ( 1 ) - A : نمىشنود . ( 2 ) - A : قانون . ( 3 ) - A و P : اندرونى . ( * ) س 21 : كورگان