پلوتارخ ( مترجم : كسروى )
228
ايرانيان و يونانيان به روايت پلوتارخ ( فارسي )
آرخيداموس « 1 » پسر زيوگسيداموس « 2 » پس از آنكه يك دور پادشاهى پرشكوهى بر لاكيدومونيان راند ، بدرود جهان گفته از خود دو پسر بازگذاشت . يكى از آنها آگيس پسر بزرگتر و مادر او لامپيدو « 3 » زن بس نجيبى بود . ديگرى آگيسيلاوس پسر كوچكتر و مادر او ايوپوليا « 4 » نام داشت . از روى قانون جانشينى پدر از آن آگيس بود . از اين جهت آگيسيلاوس كه پنداشته مىشد زندگانى عادى خواهد داشت از روى رسم كشور او را سخت و استوار تربيت مىنمودند و بر شكيبايى و فرمانبردارى از بزرگان آزمودهاش باز مىآوردند . بچگانى كه بايستى پادشاه شوند از اين تربيت توانفرسا بر كنار بودند . ولى اگيسيلاوس كه پسر كوچكتر شاه بود دچار آن تربيت گرديده سپس كه قضا را پادشاهى به دست او افتاد نكوخوترين پادشاه اسپارت گرديد كه نيكنهادى پادشاهى را با ورزيدگى و فروتنى كسان عادى را يك جا داشت . زمانى كه او كودك بود هم چون ديگران در پرورشگاه بچگان كه « گروه » ميناميدند پرورش مىيافت و در همين جا بود كه با لوساندير آميزش نموده و در سايه آراستگى خود او را به سوى خويش كشيد .
--> ( 1 ) . Archidamus ( 2 ) . Zeuxidamus ( 3 ) . Lampido ( 4 ) . Eupolia