پلوتارخ ( مترجم : كسروى )
215
ايرانيان و يونانيان به روايت پلوتارخ ( فارسي )
چرا او بود كه در ميان ايرانيان ديوانگى لئونيداس « 1 » و كاليكراتيداس « 2 » را آشكار ساخته بود . مىگويند كسى نزد آگيسسلاوس گفت : اى تيرهبخت ، يونان كنون اسپارتا هم راه ماد را پيش مىگيرد ! آگيسيلاوس پاسخ گفت : نه نه ! بلكه آن ماد است كه راه اسپارتا را پيش خواهد گرفت ! ولى نكتهسنجى اين پاسخ هرگز ننگينى كار را از ميان نخواهد برد . لاكيدومونيان اگرچه توانايى خود را اندكى پس از اين در نتيجه شكست جنگ لئوكترا « 3 » از دست هشتند . ولى ننگ و آبروى خود را بيش از آن در نتيجه اين صلح از دست داده بودند تا آن هنگام كه اسپارتا نخستين دولت يونان شمرده مىشد ارتخشثر هم آنتالكيداس را دوست خود و مهمان خود شمرده نوازش از او دريغ نمىساخت . ولى چون در جنگ لئوكترا اسپارتا شكست يافته سخت ناتوان گرديد و در سايه تنگدستى به فشار افتاد ناگزير شد كه اگيسيلاوس را براى چاره آن فشار به مصر بفرستد و انتالكيداس نزد پادشاه آمده از او هم دستگيرى طلبيد . اين هنگام پادشاه او را سخت خوار و سبك داشته خواهش او را نپذيرفت و چندان بدرفتارى كرد كه انتالكيداس در بازگشت خود را مايه ريشخند و دشنام دشمنان يافته از ترس دار الشورى به گرسنگى خودكشى كرد . نيز اسمينياس « 4 » ثبيى و پيلوپيداس « 5 » كه در جنگ لئوكترا فيروزيها يافته بودند به دربار پادشاه درآمدند . از پلوپيداس كارى كه ناشايسته باشد سر نزد . ولى به اسمينياس چون تكليف كردند كه سر پيش پادشاه فرود بياورد انگشترى خود را در روبهرو به زمين انداخته به بهانه برداشتن آن خم شده چنان وانمود كه سر فرود مىآورد .
--> ( 1 ) . Leonidas پادشاه اسپارت قهرمان نامدار جنگ ثيرمويولاى . ( 2 ) . Caleieratidas سردار اسپارتى كه در جنگ دريايى با آتنيان كشته گرديد . ( 3 ) . Leuctra نام جنگى است كه در آن مردم ثبيس و ديگر يونانيان بر اسپارتا چيره شدند . ( 4 ) . Smenias از مردم شهر ثبيس ( 5 ) . Pelopidas