آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )

84

ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )

در عهد ساسانيان زبان ادبى مسيحيانى ، كه از نژاد سامى بودند و در كشور ايران مسكن داشتند ، سريانى بود كه ، منشاء آن شهر ادسا ( الرها ) است . مهاجرين يونانى كه بفرمان اسكندر و جانشينانش در ممالك ايران اقامت گزيدند ، تا مدتى مديد حافظ لغت يونانى محسوب ميشدند . پادشاهان اشكانى نسبت به زبان و ادبيات يونانى تعلق خاطرى نشان ميدادند ، كه مقدارى از آن عمدى و ظاهرى و براى رعايت « مد » بود . لقب فيل‌هلن ( يونان دوست ) ، كه ميتريدات اول ( مهرداد ) اختيار كرد ، همه اخلافش آن را به كار بردند و بعلاوه صفات يونانى ديگر نيز در مسكوكات خود ذكر ميكردند مانند « انرگيتس » ( نيكوكار ) و « ديخايوس » ( عادل ) . طرز مسكوكات اشكانى در دوره اول سلطنتشان به كلى يونانى بود . ارد اول بعد از آنكه بر كراسوس غالب شد ، فرمان داد تا با كشيدس اثر اوريپيد را به زبان يونانى نمايش دهند . چند كتيبه از شاهان اشكانى ، كه به زبان يونانى نوشته شده ، هنوز باقى است . رفته‌رفته يونان‌مآبى ترك شد . مخصوصا بعد از قرن اول ميلادى ، كه گوئى عهد تجديد حيات تمدن ايران است ، اسلوب سكه‌ها از شيوه يونانى خارج و خط پهلوى در رديف يونانى ، كه روز بروز غلطتر و بدتر ميشد ، نوشته شد . با وجود اين استعمال زبان يونانى در بعضى قسمت‌هاى كشور ايران باقى ماند و نخستين شاهنشاهان سلسله ساسانى در رديف دو نوع زبان پهلوى مذكور ، تا مدتى در بعضى كتيبه‌هاى خود ، زبان و خط يونانى را به كار مىبرده‌اند .