حدس ميتوان زد ، كه امثال اين شعر مضمون آوازهاى آرايشن‌ى خورشيد و ماه بر كوهان بوده است . در پايان اين نظر اجمالى ، كه راجع بعشرت طبقه عاليه عهد ساسانى ذكر كرديم ، لازم است ، كه چند كلمه‌اى در باب بازيهاى آن زمان هم بگوييم : گذشته از شطرنج ( چترنگ ) « 1 » نام چند بازى مجلسى ديگر نيز ذكر شده است مثل : اشتپذ « 2 » ( هشت‌پا ) ، نيو اردشير يا نرد ، كه نوعى از تخته نرد فعلى بوده ، و آن را با 15 مهره سفيد 15 مهره سياه بازى ميكرده‌اند ، ديگر زمب « 3 » ، كه به دو قسم مختلف بازى ميشده است « 4 » . * * * محققا قول اوتيكوس ، كه گويد خسرو پرويز آيين نصارى گرفت ، اصلى ندارد « 5 » . ولى روابط اين پادشاه با قيصر موريكيوس ، كه او را در گرفتن تاج و تخت

--> فروزنده ماه و درخشنده مهر * ز روشن درختى نمودند چشم بيك شاخ طاوس گسترده پر * درخشان كبوتر بشاخ دگر ( مترجم ) ( 1 ) - tchatrang ( 2 ) - Ashtaqadh ( 3 ) - Zamb ( 4 ) - ماديگان‌ى چترنگ ، 9 ؛ اولانولا ، خسرو و غلامش 16 - 15 ؛ بارتلمه ، تحقيقات هند و ژرمنى ، ج 38 ، ص 40 و ما بعد ؛ هرتسفلد ، گزارش ، باستان ج 3 ، ص 28 . اختراع نيو اردشير را در افسانه‌ها به بزرگمهر نسبت ميدهند ، كه وزير داستانى خسرو اول است ، ولى همانطور كه هرتسفلد اظهار نظر كرده است ، نام اين بازى مىرساند ، كه در زمان خسرو اول اختراع نشده ، بلكه در زمان پادشاهى بنام اردشير ، كه احتمال ميتوان داد اردشير اول بوده باشد ، ساخته شده است ، اشتپذ Ashtapadh به زبان سانسكريت astapada بمعنى « داراى هشت خانه hcving eight squcres » مىباشد ، بيلى بولتن شرقى ، 9 ، ص 233 . ( 5 ) - نلدكه ، طبرى ، ص 287 ، يادداشت 2 .