شرقى « 1 » او را از يونانيان دانسته‌اند ، اما اسم او ايرانى است ، بنابر قول سبئوس « 2 » شيرين از مردم خوزستان بود . در اوايل سلطنت خسرو به عقد او درآمد ، و با اينكه منزلتى فروتر از مريم دختر قيصر داشت ، كه پادشاه او را بعلل سياسى گرفته بود « 3 » ، از حيث منزلت در وجود خسرو نفوذى تمام داشت . مطابق افسانه وهرام چوبين ، خسرو پرويز خواهر بهرام را كه ، گرديگ « 4 » نام داشت ، و زنى مردانه بود ، به عقد خود درآورد ، و اين پس از آن بود ، كه گرديگ وستهم را هلاك كرد « 5 » . اگر تفصيل اين قصه را نتوانيم باور كنيم ، ظاهرا مزاوجت خسرو و گرديك را بايد مبتنى بر حقايق تاريخى بدانيم . شيرين خسرو را خبر داد ، كه از كيد اين زن ديوسار بر حذر باشد « 6 » . از زمان بسيار قديم افسانه‌هايى در باب معاشقه خسرو با شيرين نوشته‌اند ، و ظاهرا قبل از سقوط دولت ساسانى هم ، يك يا چند رومان عاميانه راجع به اين مطلب وجود داشته است ، و پاره‌هاى آن رمان را در بعضى از متون عربى و فارسى خوذاى نامگ وارد كرده‌اند . ثعالبى « 7 » و فردوسى « 8 » شرح تدابير شيرين را ، كه در جلب

--> ( 1 ) - تئوفيلاكتوس ، 5 / 13 ؛ بلعمى ، ج 2 ، ص 304 . ( 2 ) - تاريخ هرقل ( هراكليوس ) تاليف سبئوس ، ترجمه ماكلر ، پاريس 1904 ، ص 28 . بعضى بر اين عقيده‌اند كه در ميشان به دنيا آمده . ( لابور ، ص 222 ) . ( 3 ) - بنابر قول طبرى ، مريم دختر قيصر موريكيوس بود . در منابع بيزانسى از اين عروسى ذكرى نيست . ر ك نلدكه ، طبرى ، ص 283 ، يادداشت 2 . ( 4 ) - Gurdiyagh ( 5 ) - نلدكه ، طبرى ، ص 482 ؛ محاسن منسوب بجاحظ ، ص 252 ، ترجمه رشر ، 2 ، ص 63 و بعد . ( 6 ) - نهايه ، برون ، ص 243 . ( 7 ) - ص 691 ببعد . ( 8 ) - چاپ مهل ، ج 7 ، ص 294 و بعد .