تمدن ادبى و فلسفى - تعليم و تربيت - علوم - طب - برزويه طبيب و اديب - ديانت و فلسفه - نفوذ ادبى هند - « كليلگ و دمنگ » - ادبيات اخلاقى - انحطاط ديانت زردشتى - اوضاع مادى و معنوى ايران در عهد كسرى . فصل نهم - آخرين سلطنت بزرگ 575 هرمزد چهارم خصال او - ادامه جنگ با روم شرقى - شورش وهرام چوبين - خلع هرمزد و قتل او - بر تخت نشستن خسرو دوم - شاهى وهرام چوبين - جنگ داخلى - استمداد خسرو از قيصر - شكست و فرار و قتل وهرام چوبين - شورش و عصيان وستهم - سلطنت خسرو دوم - جنگ ديگر با روم - اخلاق خسرو دوم - كاخ‌هاى سلطنتى ( دستگرد ، « قصر شيرين » ) - نقوش طاق‌بستان - عجايب دستگاه خسرو - زنان او - تجملات و ظرايف دربارى - عطرها و خوراكها - جامهاى مزين - موسيقى - احوال مسيحيان - خلع و قتل خسرو و جلوس كواذ دوم شيرويه . فصل دهم - انقراض دولت ساسانى 645 سلطنت كواذ دوم شيرويه - پادشاهى اردشير سوم - شهر وراز - خسرو سوم - بوران - آزرميدخت - هرمزد پنجم - خسرو چهارم - پيروز دوم - فرخ‌زاد خسرو - يزدگرد سوم ، كه آخرين شهريار ساسانى است - انحلال دولت - شاهان خرد - سپاهبذر ستهم - هجوم اعراب - جنگ قادسيه - درفش كاوگ - تسخير تيسفون - فتوحات ديگر عرب - فرار يزدگرد سوم و وفات او در مرو - اعقاب او - ايران در عهد حكمرانى عرب . خاتمه 661 ضميمه اول - نگارش اوستا 667 ضميمه دوم - فهرست صاحبان مناصب عالى كشور 671