آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )

588

ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )

از استفاده‌ها و حيف و ميلهايى ، كه براى پر كردن كيسه خويش ميكرد ، چشم پوشيده در ستايش احسان و قوت ايمان او داد سخن داده‌اند . يزدين صومعه را ، كه شيرين محبوبه خسرو بنا نهاده بود ، از خواسته و اثاثه گرانبها بىنياز كرد « 1 » ، و « در همه جهان كليساها و ديرها ساخت مانند بيت المقدس آسمانى ، كه چنان كه يوسف در چشم فرعون عزيز بود ، يزدين نيز در نظر خسرو عزت داشت ، بلكه بيش از يوسف محبوب بود » « 2 » . در آنوقت ، كه ايرانيان به بيت المقدس دست يافتند ، يزدين غنيمتى گزاف به تيسفون فرستاد ، منجمله از چيزهائى كه در انظار عيسويان بسيار عزت داشت ، قطعه از دار عيسى بود ، كه خسرو آن را با تشريفات عظيمه در گنج تازه ، كه در پايتخت ساخته بود ، قرار داد . يهود بيت المقدس ، كه موقع را براى كشيدن انتقام از عيسويان مغتنم شمرده ، و كليسياها را آتش زده بودند ، بنابر پيشنهاد يزدين و فرمان پادشاه بدار آويخته شدند ، و اموال آنان ضبط شد . پس يزدين بعضى از كليسياها را از نو بنا نهاد « 3 » « 4 » . منزلت اين واستريوشان سالار دوامى نيافت . علت سقوط او معلوم نيست ، اما هنگاميكه سپاه هرقل بنواحى مغرب ايران روى نهاد ، خسرو فرمان داد ، تا يزدين را كشتند و زنش را در شكنجه نهادند ، شايد بگويد ، كه شويش گنجهاى گردآورده را در كجا نهفته است . نعمان سوم پادشاه اعراب حيره ، كه بدين عيسوى گرويده بود ، همچنين فداى كينه‌جويى خسرو شد . گويند هنگاميكه خسرو از پيش وهرام چوبين گريزان بود ، نعمان را نزد خود خواند ، و او فرمان نبرد ، و از دادن دختر خود بخسرو امتناع ورزيد . در فاصله سنوات 595 و 604 ، خسرو نعمان را بزندان انداخت ، و امارت از دودمان لخمى گرفته ، به اياس‌طائى داد ، و يكنفر بازرس ايرانى بر او گماشت ،

--> ( 1 ) - آسمانى ، 3 ، 1 ، ص 471 ؛ نلدكه ، طبرى ، ص 358 حاشيه . ( 2 ) - تاريخ بىنام گويدى ، ص 22 . ( 3 ) - ايضا تاريخ بىنام گويدى ، ص 24 و بعد ، ( 4 ) - ايضا ، ص 30 .