آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )

575

ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )

فصل نهم آخرين سلطنت بزرگ هرمزد چهارم - خصال او - ادامه جنگ با روم شرقى - شورش وهرام چوبين - خلع هرمزد و قتل او - بر تخت نشستن خسرو دوم - شاهى وهرام چوبين - جنگ داخلى - استمداد خسرو از قيصر - شكست و فرار و قتل وهرام چوبين - شورش و عصيان و ستهم - سلطنت خسرو دوم - جنگ ديگر با روم - اخلاق خسرو دوم - كاخ‌هاى سلطنتى ( دستگرد ، « قصر شيرين » ) - نقوش طاق‌بستان - عجايب دستگاه خسرو - زنان او - تجملات و ظرايف دربارى - عطرها و خوراكها - جامهاى مزين - موسيقى - احوال مسيحيان - خلع و قتل خسرو و جلوس كواذ دوم شيرويه . هرمزد چهارم ، كه در سال 579 جانشين خسرو اول شد ، از بعضى جهات خلف الصدق پدر خويش بشمار ميرفت . اگر درست ملاحظه شود ، او بيش از انوشيروان مستحق لقب « عادل » بود . بلعمى صراحة گويد : « در عدالت از انوشيروان برتر بود » « 1 » . همه تواريخ شرقى آن عهد در اين معنى متفقند ، كه هرمزد نسبت بضعفا و مظلومين خيرخواه و نسبت ببزرگان سخت‌گير بود ؛ لكن در همه اين منابع ، بغض و محبت ، دوستى و دشمنى به صورت عجيبى درهم آميخته است .

--> ( 1 ) - ترجمه زتنبرگ ، ج 2 ، ص 246 .