آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )
550
ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )
و اطباء بوده است . ميگفتند اوهرمزد براى « خواباندن » هر مرض لااقل يك نبات خلق كرده است . براى مزد پزشكان قواعدى مقرر بود . غلات نيكو و جامه زيبا و اسب تندرو به طبيب مىدادند ، و همچنين قواعدى وجود داشت براى تأديه وجه نقد از قبيل مبلغى ، كه رئيس خانه ، يا رئيس قريه ، يا رئيس ولايت ، يا رئيس كشور بايد بپردازد ، و آن چه طبيب حق داشت از مردمان فقير مطالبه كند . اگر طبيب همه بدن يا فقط عضوى از اعضاء بدن را معالجه مىكرد ، در ميزان مزد او تغييرى حاصل مىشد . طبيب بايستى مريض را به پاكى و احتياط و تدبير معالجه كند ، و و اگر طالب استراحت بود ، يا در ديدن رنجوران تعللى روا مىداشت ، او را جنايتكار مىشمردند . تفصيل ديگرى در نسك مزبور راجع ببلاى عام ( يعنى امراض مسريه عمومى ) و ناخوشىهاى مختصر موجود است . يك نوع شهادتنامه و اجازهاى به اطباء مىدادند ، لكن ممكن نبود كسى هميشه بيك طبيب مجاز و صاحب شهادت نامه دسترس پيدا كند . اگر كسى بجستجوى پزشك ايرانى مىرفت و او را نمىيافت ، در بعض موارد مجاز بود ، كه بيك طبيب خارجى رجوع كند ، اما اگر كسى با اينكه بطبيب ايرانى دسترس داشت ، بيك نفر طبيب بيگانه رجوع كند ، گناهى مرتكب شده بود « 1 » ، معذلك پادشاهان ساسانى غالبا اطباى عيسوى يونانى يا سريانى را بر اطباء محلى ترجيح ميدادهاند . در نسك مذكور ، از ميان اطباء متخصص ، نام كحال برده شده است « 2 » و در همين نسك از طرز معالجه حيوانات اهلى « 3 » و سگ هار « 4 » و غيره سخن به ميان آمده است . در نكاذوم نسك نيز راجع به طب و بيمارى « 5 » بحثى شده است ،
--> ( 1 ) - دينكرد ، كتاب 8 ، فصل 37 ، فقره 14 و بعد . ( 2 ) - » » » » 38 . » 12 . ( 3 ) - ايضا » » » 37 . » 29 . ( 4 ) - » » » » 33 . » 1 . ( 5 ) - » » » » 19 . » 39 .