آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )
523
ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )
يزدگرد اول همه اخترشناسان دربار را مأمور يافتن طالع فرزند جديد الولاده خود كرد « 1 » . خسرو دوم براى ساختن سدى بر شط دجله همه غيبگويان و جادوگران و ستارهشناسان را ، كه 360 تن بودند گرد آورد و با آنان مشورت كرد ، كه چه ساعتى را معين مىكنند ، و چون عاقبت كار او بنتيجه مطلوب نرسيد ، بسيارى از آنان را هلاك كرد « 2 » . ما طبعا ميخواهيم ، كه از روابط اخترشناسان و جادوگران با طبقه روحانيون اطلاعاتى بدست بياوريم . چنان كه آگاثياس هم اين نكته را تأييد كرده « 3 » ، بلا شبهه خود روحانيون هم وارد فن پيشگوئى بوده و جانشين كهنه بابل شده بودند . ديگر از طبقات متنفذ ، پزشگان دربارى را بايد شمرد ، كه درستبذ « 4 » مىگفتند « 5 » . در زمان خسروان اين طايفه اكثر از مسيحيان بودند « 6 » . شعراى دربارى را نيز از طبقات ممتازه بايد به حساب آورد . اما خواجگان ، كه داراى نفوذ هم بودهاند ، گويا هيچوقت جزء طبقات نجبا بشمار نمىآمدند . رئيس آنها را ظاهرا مردبذ مىگفتهاند « 7 » . محل بارعام تالارهاى طاق كسرى بود . در روز معين جماعت كثيرى بدر بارگاه ( اپدان ) « 8 » رو مىنهادند و در اندك مدتى تالار بزرگ پر مىشد . اينجا را با قالى فرش مىكردند و ديوارها را با قالى مىپوشاندند ، و هر جا كه قالى بر ديوار نبود به
--> ( 1 ) - طبرى ، ص 854 ، نلدكه ، ص 86 . ( 2 ) - طبرى ، ص 1009 ، نلدكه ، ص 304 و ما بعد . ( 3 ) - 2 / 26 . ( 4 ) - drusbadh ( 5 ) - شكل اصلى كلمه شايد درذستبذ drudhistbadh باشد : نيبرگ ، رساله پهلوى ، لغت درذدست drudhist . ( 6 ) - لابور ، ص 190 و 219 . درباره طب پايينتر در همين فصل شرحى بيايد . ( 7 ) - هوبشمان ، صرف و نحو ارمنى ، ج 1 ، ص 69 ، يادداشت 2 . ( 8 ) - APadana