آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )
512
ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )
ماحوزا را بمعنى تمام ناحيه سلوكيه استعمال كردهاند . ويه اردشير شهر بزرگى ، بود كه كوچههاى سنگفرش داشت . در كنار خانههاى آن محوطهاى براى چارپايان موجود بود ، زيرا اهالى ثروتمند آن شهر ، گلههايى داشتند ، كه روزها بدره مطولى در نزديكى ماحوزا بچرا ميفرستادند ، و آن دره را « عقبه ماحوزا » نام داده بودند . بازار اين شهر خيلى بزرگ بود ، و تجار يهودى شرابفروش و همه نوع سوداگران دستفروش در آن شهر اقامت داشتند و بسيار فعال بودند . تجارت رونق بسيار گرفت و اين شهر ثروتمند شد ، چنان كه زنجيرها و بازوبندهاى زرين در آنجا چندان ارزشى نداشت . زنان مقدار كثيرى از آن را تبرعا به فقرا مىدادند ، و صدقهگيران آنها را بجاى پول نقد قبول ميكردند ، لكن اهالى اين شهر بامور معنوى چندان علاقهء نداشتند و و به همين مناسبت به جهت افراط در شرابخوارى و عدم عفافشان مورد طعن و ملامت ميشدند ؛ « زنان آنجا تنپرور بودند و كار نميكردند » . از خصوصيات شهر ( سلوكيه - ماحوزا ) ساختن كيسه و يك قسم حصيرى بود ، كه بر روى آن خرما خشك ميكردند « 1 » . شهر ويهاردشير مركز عيسويان ايران و مقر جاثليق محسوب ميشد . كليساى بزرگ سلوكيه در آنجا بود . هنگام تعقيب نصارى در زمان شاپور دوم اين كليسا ويران شد ، و پس از مرگ اين پادشاه آن را از نو ساختند ، و پس از آن چند بار با كمك مالى دربار قسطنطنيه تعمير شد . ابنيه متبركه ديگرى مثل كليساى سننركس « 2 » نرسيس و مكتب روحانيان ، كه در قرن ششم تأسيس شده بود ، در اين شهر ديده ميشد . صومعه پثيون در تيسفون خاص واقع بود . در ازمنهء بعد دو كليسا يكى بنام مريم مقدس و ديگرى باسم سنسرژ « 3 » بفرمان خسرو دوم بنا كردند « 4 » .
--> ( 1 ) - برلينر A . Berliner ؛ مقالات راجع بجغرافيا و نژادشناسى بابل Beitrage raphie und EthnograPhie Babyloniens zur Geog ص 40 ، و ما بعد . ( 2 ) - Saint Narkcs ( 3 ) - Saint - Serge ( 4 ) - اشتراك ، سلوكيه و تيسفون ، ص 46 - 45 ؛ كليساهاى عهد ساسانى - Christian Churches Sasanian ، تاريخ صنايع پوپ I ، ص 660 و ما بعد ( رويتر ) .