آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )

369

ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )

در سال 410 تحت رياست اسحق اسقف سلوكيه و تيسفون و ماروثا منعقد شد و بدعاى سلامت پادشاه ايران افتتاح يافت ، نتيجه‌اش تصويب آيين و نظاماتى بود ، كه فرقه عيسوى شرق و عقايد مخصوصه آن را با قواعدى ، كه نزد عيسويان مغرب‌زمين محترم بود ، توفيق بخشيد . آيين نيسه « 1 » ، رسما پذيرفته شد و مراتب روحانيون از نو مقرر گرديد . اسقف سلوكيه - تيسفون ، كه خليفه اعظم يا جاثليق كل عيسويان ايران بشمار ميرفت ، اسقف كشكر را پيشكار مذهبى خود خواند و پنج مطران در بلاد ذيل نصب كرد از اينقرار : 1 - در بيث لاپط « 2 » ( گندىشاهپور ) واقع در خوزستان . 2 - در نصيبين . 3 - پرات ميشان واقع در مسن . 4 - اربل . 5 - كرخاى بيث سلوخ ( كركوك ) . قريب سى اسقف مطيع و اوامر مطرانها بودند . چند فرقه كه بواسطه دورى مكان از مركز جدا مانده بود ، داخل اين تشكيلات محسوب نميشدند . بارى چهار نفر رئيس كليسا در خوزستان برياست فرقه‌هاى خود باقى ماندند ، اما چنين مقرر شد ، كه بعد از مرگ آنها جانشينان بايد از طرف جاثليق انتخاب شوند . يزدگرد مقررات اين مجمع را تصويب كرد . بامر او دو تن از بزرگترين صاحبان مراتب يعنى خسرو يزدگرد وزرگ فرمذار و مهر شاهپور ، كه ملقب به ارگبذ بود و بمناسبت همين لقب او را بايد از خاندان سلطنتى « 3 » دانست ، اساقفه را بدربار سلطنتى خواندند و از جانب پادشاه با آنان سخن راندند و مجددا بعيسويان اطمينان دادند و اظهار داشتند ، كه هر كس از اوامر جاثليق اسحق و ماروثا سرپيچى كند ، شديدا مجازات خواهد شد « 4 » .

--> ( 1 ) - Nicee ( 2 ) - Beth Lapat ( 3 ) - ر ك بالاتر ص 127 . ( 4 ) - لابور ، ص 99 - 78 .