داده بود ، شهر مستحكم نيوشاهپور ( شاپور خوب ، نيشابور فعلى ) « 1 » را تأسيس كرد كه كرسى ولايت ابرشهر يعنى ناحيه اپرنها شد « 2 » . اردشير بلقب شاهنشاه ايران قناعت كرده بود ، ولى شاپور پس از اين فتوحات در كتيبه‌ها لقب مجللتر « شاهنشاه ايران و انيران » ( انيران - غير ايران « 3 » . چند سال بعد جنگ جديدى بين ايران و روم درگرفت . در سال 260 والريانوس امپراطور روم ، كه شخصا عهده‌دار جنگ بود ، هزيمت يافت و بدست ايرانيان گرفتار شد « 4 » . شاهنشاه خود را در آن موقع سلطان مشرق و مغرب مىديد . لقب امپراطور روم را بيكى از پناهندگان رومى موسوم به كوريادس « 5 » داد . اما او با وجود اين نتوانست نامى از خود در تاريخ باقى بگذارد « 6 » . سرنوشت والريانوس معلوم نيست . قدر متقن اينست كه در اسارت جان داد و گويا وفات او در شهر گندىشاهپور واقع شد . روايات مورخين رومى از قبيل لاكتان سيوس « 7 » و سايرين در باب بدرفتارى پادشاه ايران با امپراطور قابل ترديد است . بموجب روايات شرقى شاهپور او را مجبور كرد ، كه در ساختمان سد نزديك شوشتر كار كند . اين سد 1500 قدم طول داشت و هنوز هم براى برگرداندن آب كارون بمزارع به كار ميرود و به بند قيصر معروف

--> ( 1 ) - حمزه نيز بناى نيشابور را بشاپور نسبت داده است ( ص 48 ، ترجمه ، ص 35 ) . بگفته طبرى ( 840 ، نلدكه ص 59 ) و ثعالبى ( ص ، 529 ) نيشابور را شاپور دوم بنا كرده است . ( 2 ) - اپرنها تيرهء از قوم ايرانى چادرنشين داه ( Dahae ) بودند . موسس سلسله اشكانى در آغاز رئيس اين تيره بود . ( 3 ) - مقايسه شود با هرتسفلد ، پايكولى ، س 41 . ( 4 ) - قسمت اول كتيبه كعبه زردشت ، كه متأسفانه آسيب فراوان ديده ، در بيان جنگها 5 شاپور با روميان است . پيروزى شاپور بر والريانوس بطور اختصار در سطر 14 - 13 ذكر كرده شده است . اين عبارت ثابت مىكند ، كه نبردى ، كه به شكست والريانوس منجر شد ، در الرها اتفاق افتاده است . ر ك هنينگ در بولتن شرقى ، دوره 90 ، ص 823 و ما بعد . جنگ الرها را در تصوير 1 ، كه در دورا كشف شده ، نمايش داده‌اند . رستووتزف شهرهاى كاروانى ، ص 12 - 120 . ( 5 ) - Cyriades ( 6 ) - زاره - هرتسفلد ، نقوش برجسته ، ص 79 . ( 7 ) - Lactantius