فصل چهارم مانى و كيش او جلوس شاپور اول - كتيبهء تاجگذارى - مانى و آيين او - جامعه مانويان و تشكيلات آنان - انتشار عقايد مانى پس از مرگ او - صنايع مانويه . مؤسس سلسله ساسانى در سال 241 ، بدرود زندگى گفت . حجارى نقش رجب ، كه حاكى از جلوس پسر او شاهپور اول است ، پادشاه را در حالى نشان ميدهد ، كه حلقه سلطنتى را از دست خداى بزرگ اوهرمزد ميگيرد . اين تصوير بتقليد مجلس جلوس اردشير در نقش رستم ساخته شده است . در اينجا هم پادشاه و خدا سوار اسب هستند و لباس آنان در هر دو جا يكسان است ، فقط اختلاف در اين است ، كه در كتيبه شاپور خدا در سمت چپ و پادشاه در جانب راست واقع شده و شخصى كه در كتيبه اردشير بر زمين افتاده است ، در نقش شاهپور موجود نيست . صورت پادشاه خيلى ضايع شده و جزئيات آن تشخيص داده نميشود . اوهرمزد تاج كنگره‌دار بر سر دارد ، كه از بالاى آن گيسوان مجعدش نمايان است . نوارهاى پهنى ، كه بتاج بسته است ، از جانب پشت سر آويخته . جبهء او بوسيله شمسه ، كه در پيش سينه است ، بسته شده و اين تكمه در زير گردن‌بند مرواريدى قرار دارد . شلوار در بالاى ران داراى چين‌هاى ظريفى است . گردن و سينه اسب را با الواح مدور ، كه