آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )

182

ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )

مىباشد « 1 » . از جمله چيزهايى ، كه در هيربذستان شرح داده‌اند ، وظايف آن روحانى است ، كه براى اجراء تكاليف دينى بدهات و قصبات اعزام مىشود و بيان كارهايى است ، كه آن روحانى در مدت غيبت خود براى تأمين كشت و زرع خويش بايد بكند و همچنين ترتيب استخدام زنى يا كودكى است ، كه معاونت در اجراء مراسم دينى نمايد . در قسمت ديگر از هوسپارم نسك مسئله مزدى ، كه بايد براى تعليم يك نفر زئوتر « 2 » ( رئيس مراسم آتشكده ) « 3 » و ساير اعمال روحانى « 4 » داد ، بحث شده است . زارعين هر دهى مكلف بوده‌اند ، كه لوازم روحانى مأمور آنجا را تهيه و آماده كنند « 5 » . روحانيون نه فقط مأمور اجراء تشريفات مذهبى بودند ، بلكه هدايت معنوى قوم و تهذيب نفوس نيز به عهده آنان بود . تعليمات بطور كلى اعم از ابتدائى يا عالى بدست روحانيون اداره ميشد ، زيرا كه فقط اين طايفه همه رشته‌هاى علوم زمان را در دست داشتند . علاوه بر كتب مقدسه و تفاسير آن ، ظاهرا كتب بسيار در الهيات و قضائيات منتشر بوده است . اليزه نام يكنفر موبد « رئيس مغان » را ذكر كرده است « 6 » ، كه بسبب احاطه بر علوم معقول بلقب افتخارى همگ‌دين ( يعنى « كسى كه

--> ( 1 ) - خلاصه آن در دينكرد ، كتاب 8 ، فصل 28 آورده شده و يك قسمتى از آن دو هنوز موجود است . نيرنگستان ، چاپ عكسى داراب دستور فلوتن سنجانا ، بمبئى 1894 ؛ ترجمه انگليسى بلسارا . ائيرپستستان و نيرنگستان Aerpastan and Nirangastan ، بمبئى 1915 . نيرنگستان بتصحيح و تحشيه آناتول واك Anatol Waag ( تحقيقات ايرانى ، ج 2 ) . ليپزيگ 1941 . ( 2 ) - Zaotar ( 3 ) - براى آگاهى از جزئيات راجع بعبادت پايين‌تر فصل سوم را به‌بينيد . ( 4 ) - دينكرد . كتاب 8 ، فصل 31 ، فقره 20 . ( 5 ) - دينكرد ، كتاب 9 ، فصل 41 ، فقره 16 . بنابر مندرجات ورشتمان سرنسك Varrhtmansarask ، كه كتاب ديگريست از اوستاى ساسانى . ( 6 ) - لانگلوا ، ج 2 ، ص 230 .