راه‌آهن را ترك مىكند « 1 » و وسيلهء حمل‌ونقل يا اسب ، كرايه مىشود « 2 » از اكستافه تا جلفا 250 ميل است كه مسافر از شهر جالب‌توجهى كه پايتخت ارمنستان روس است عبور خواهد كرد . و از آنجا مىتواند سفرى هم به كانون مذهبى ارامنه يعنى اچميازين بكند . در جلفا با پل شناور از رودخانهء ارس عبور مىكنند و به خاك ايران وارد مىشوند و پس از انجام تشريفات در گمركخانه برنامهء سفر مسافر مشتمل بر چاپارخانه و غلام پست و اسبهاى وارفته و خستگى تن و راههاى ناهنجار كه شرحش را قبلا داده‌ام و در بين رشت و تهران هست آغاز مىشود . مسافت از جلفا به تبريز در حدود 80 ميل يا به اصطلاح ايرانيها پنج منزل هركدام چهار فرسخ است . ايستگاههاى پستى و مسافت‌ها به شرح ذيل است : نام ايستگاه / مسافت به فرسخ / مسافت تقريبى به ميل جلفا / - / - ايراندبيل ، گلين‌قيه / 5 / 20 مرند / 5 / 24 صوفيان / 5 / 17 تبريز / 5 / 23 جمع / 20 فرسخ / 84 ميل

--> ( 1 ) - مدت مسافرت از تفليس به اكستافه سه ساعت و نيم با ترن سريع و پنج ساعت با قطار معمولى است . كرايهء ترن درجهء اول 5 منات روسى است . ( 2 ) - براى اين منظور حوالهء پستى در تفليس تهيه مىشود و مشعر بر اين است كه حامل قادر است اسب كرايه اكتسافه به جلفا ( نه جلوتر ) 30 تا 40 روبل . كرايهء اسبهاى پستى با نرخ سه كوپك هرورست ( دو سوم ميل ) براى هر اسب . بعلاوه مطابق مقررات 20 كوپك انعام در هر منزل براى راننده خواهد بود . منازل بين اكتسافه به اوزونتالى 5 / 22 ورست ، كاروانسرا 5 / 17 ترساچاى 5 / 18 دليجان 5 / 14 سمونوفسكا 5 / 18 هلنوفسكا 5 / 21 آشتى 5 / 16 خونتاناكا 12 ايليار 5 / 19 ايروان 15 آقا حمدالى 13 كمرلو 15 دولو 5 / 18 صدرك 5 / 18 باشنوراس‌شين 5 / 22 ترخان 10 كيرواك 19 بجوكدوسى 5 / 12 نخجوان 21 علينجاچاى 25 جلفا 13 جمع 4 / 3633 ورست يا 5 / 242 ميل . در ايستگاههاى فوق تلگرافخانه هست و همچنين منشى ادارهء تلگراف هند و اروپ در اكستافه و دليجان ( كه جاده به قارص از آنجا منشعب مىشود ) آشتى ، ايروان ، صدرك و نخجوان .