در چاپارخانه كه مسافر شبى مىگذراند و وسايل آسايش مختصرى براى او فراهم مىكنند از قبيل آب و آتش و هيزم و شايد هم شير و تخم‌مرغ معمول اين است كه بامداد هنگام عزيمت به پستچى انعامى كه نسبت به چگونگى خدمت متفاوت خواهد بود از دو تا چهار قران مىدهند و اين تنها وجهى است كه بايد پرداخت كرد ، مگر آنكه از دهات مجاور خط سير مواد خوراكى بياورند . براى تأديه اين وجوه تهيهء چند صد قران كه مسافر مىتواند سكه‌هاى يك يا دو قرانى در بادكوبه بدست آورد و يا لازم است كه آن را از تهران بفرستند . اين وجوه معمولا در كيسه‌هائى كه در خورجين ( قبل ) سواركار است حمل مىشود كه در راه‌هاى طولانى خيلى اسباب زحمت است چون وجه رايج ديگرى نيست بنابراين ترتيب پرداخت ديگرى هم ميسر نخواهد بود « 1 » با اين تعليمات مقدماتى به منظور راهنمائى مسافر كه بدين‌وسيله دريافته است سفرى كه در پيش دارد هرچند عارى از جنبهء تجملى است روىهمرفته از لحاظ مخارج ارزان است . مسافر به محض ورود به رشت يا كوه‌دم ( كهدم ) به پستخانه مراجعه مىكند و پس از تهيهء جواز يا حوالهء پستى هرچه زودتر ترتيب كار سفر خود را مىدهد . وى نبايد چنان كه يكى از دوستانم كرده است انتظار باربرى داشته باشد كه اسباب سفرش را به مهمانخانه برساند . در رشت يك قنسولخانهء انگليس هست و يكى هم قنسولخانهء دولت روس . عمارت كنسولگرى انگلستان كه ديرزمانى خالى افتاده بود اخيرا مأمور رسمى جديدى يافته است ازاين‌رو در صورت لزوم قطعى ، دستيارى فردى از هموطنان را به مناسبت قدر و مقام رسمى او مىتوان انتظار داشت . نوع جاده - اراضى بين رشت و تهران را به سه نوع مىتوان تقسيم كرد : 1 - كمربند جنگلى بين رشت و كوهستان كه قسمتى از نواحى وسيع جنگلى است كه رشته‌هاى هموار ساحلى را از طالش در مغرب تا استراباد در مشرق كه جمعا 400 ميل است فراگرفته است . 2 - برآمدگىها و ارتفاعات اصلى جبال البرز كه

--> ( 1 ) - اخيرا بانك شاهنشاهى اسكناسهائى انتشار داد كه چون هنوز فقط در شهرها مىتوان به پول نقد تبديل نمود ترديد دارم كه در پستخانه‌ها قبول كنند .