جورج ناتانيل كرزن ( مترجم : غلام على وحيد مازندرانى )

675

ايران وقضيهء ايران ( فارسي )

فوج به‌طورىكه در فصل اين كتاب راجع به خراسان ملاحظه شد به مدت طولانى دو يا سه سال به خدمت اشتغال دارند و به پادگان مشهد و كرمان و ساير نقاط دوردست ايران اعزام مىشوند ، در همان جاهائى كه سهميهء سربازان محلى يا چندان قابل اعتماد نيست و يا از استعداد كافى نظامى محروم‌اند . اسب‌هاى سواره - نظام جثهء كوچك ، ولى زور كافى داشته و پرطاقت هستند . مردها سواركار بار مىآيند و مىتوان از آنها سوارنظام تيزكار فراهم ساخت . قسمتى از پياده‌نظام با تفنگ‌هاى ته‌پر ورندل و بعضى از توپخانه‌ها با توپهاى توپر اوكاتيوس تجهيز شده‌اند . اما اكثريت افراد پياده‌نظام تفنگ پاشنه‌دار قديمى را به كار مىبرند . پادگان‌هاى آذربايجان - پادگان شهرهاى بزرگ از لحاظ عده بنابر فصول سال تغيير بسيار مىكند . در تابستان خيلى زيادتر از زمستان نفرات به خدمت احضار مىشوند . تا چندين سال اردوگاه بزرگ تعليماتى هرساله در نزديكى تبريز ترتيب مىدادند و 8000 تا 9000 سرباز با فرماندهى يك افسر اتريشى به مشق و تعليمات نظامى مىپرداخته‌اند . مىگويند كه وى در پيشرفت كار آنها توفيق بسيار حاصل كرده بوده است ، ولى در سال 1890 در اردوگاه مزبور فقط 300 تن سوار و سه فوج پياده‌نظام و دو واحد توپخانه و يك توپخانهء كوهستانى بود . پادگانهاى معمولى لشكرهاى آذربايجان به شرح ذيل است : تبريز - دو فوج و نيم پياده يك هنگ سوار « 1 » قزاق‌هاى ايرانى و سه توپخانه . خوى - يك هنگ پياده و يك واحد توپخانه بعلاوهء چند نفر توپچى براى توپخانهء قلعهء آنجا « 2 » . اروميه - يك هنگ پياده و يك واحد كوچك توپخانه . مراغه - يك هنگ پياده و يك واحد كوچك توپخانه .

--> ( 1 ) - اين فوج هرساله براى دولت 4000 تومان خرج دارد ، ولى فقط شامل 100 نفر است . ( 2 ) - قلعهء خوى كه طرح آن از مهندسان اروپائى است بنابر قول صاحب‌نظران يگانه قلعهء قابل ذكر ايران است