جورج ناتانيل كرزن ( مترجم : غلام على وحيد مازندرانى )

652

ايران وقضيهء ايران ( فارسي )

لحاظ يك اصلاح سنجيده و كامل به منظور تجديد حيات اقتصادى مملكت ضرورى و عاجل است . بدبختانه براى امكان چنين اصلاحى دولت ايران بايد همهء افكار و طرز كار ادارى كهنهء خود را كنار بگذارد و نفعى كه دولت از راه ضرب مسكوكات حاصل مىدارد بايد خواه و ناخواه تابع سيستم كار و اصول اروپائى شود . در سالهاى اخير اقداماتى براى حصول اين هدف معمول شده است ولى به مناسبت اينكه توجه مردم غالبا به نتيجه و ثمر عاجل است اين اقدامات به جائى نرسيده است . در سال 1863 آقاى داووست « 1 » را براى كار ضرابخانه به تهران آوردند ، ولى مقاومت‌هاى مثبت و منفى كه در جلو اقدامات او ايجاد شده بود آن‌قدر زياد بود كه پس از هفت سال از ايران رفت ، بدون اينكه كمترين كارى انجام داده باشد . در سال 1875 به آقاى پيچن « 2 » كه از ناموران ضرابخانهء اتريش بود اصلاح امور ضرابخانه واگذار شد . اگر وى در اجراى افكار خود اختيار كافى مىداشت شايد از عمليات مقدماتى خويش نتايجى بدست مىآورد و هنوز به كار شروع نكرده بود كه به او دستور دادند مبالغ هنگفتى سكه‌هاى مسى ضرب و سكه‌هاى نقره را به آينده موكول كند . وقتى كه او سكهء قران را بر معيار تازه قرار داد و به منظور بهبود جنس سكه مايه خواست جواب منفى شنيد . بار سكه‌ها را آنقدر سنگين پيشنهاد كرده بودند كه وى از لحاظ يك فرد اتريشى نتوانست زير بار برود . آقاى پيچن جدول ذيل را تهيه كرد كه مشعر بر جريان مسكوكات در سال 1877 است . بايد خاطرنشان ساخت كه حكام ولايات در آن دوره سكهء محلى ضرب و به اين مناسبت حق امتيازى به دولت پرداخت مىكردند .

--> ( 1 ) - Davoust ( 2 ) - Pechan