جورج ناتانيل كرزن ( مترجم : غلام على وحيد مازندرانى )
639
ايران وقضيهء ايران ( فارسي )
ترجمه نمايند . تمام اين امتحانات را به صورت بسيار رضايتبخش از عهده بر - آمدند . در كلاس جغرافيا كه نقشهها را ايرانىها از روى نمونهء انگليسى كشيده - بودند يكى از شاگردان از حفظ نقشهء نسبتا درستى از اروپا روى تخته كشيد . در كلاس نقاشى سرمشقهاى اروپائى و شامل پيكرههاى برهنه و سر و سينههاى آثار كلاسيك و تصاوير مسيح و انواع متعدد ديگر از عكس اعليحضرت شاه و غيره بود . در كلاس انگليسى نيز امتحان ديكته و انشاء و ترجمه به عمل آمد ، كتابهاى مصور مدارس ابتدائى ما محل استفاده بود و كتاب قرائت هم داستان رابين سن - كروزو و بارون مونهوسن كه اين دومى مشتمل بر قطعات منتخب مردودى بود . به من توضيح مىدادند كه شاگردان استعداد فوقالعاده در رشتهء رياضيات ابراز مىدارند و در ساير قسمتها باهوش اما كاهلاند . در رشتهء شيمى فن عكاسى هم مىآموختند و چندتا از بهترين تصاوير اين كتاب را شاگردان دار الفنون گرفتهاند . اداره و انضباط - راجع به طرز اداره و انضباط اين كالج استفسار كردم اطلاعات ذيل را دادهاند : مدرسه دستگاهى است دولتى و هر ساله 30000 تومان مخارج آن « 1 » و تحت نظر مخبر الدوله وزير معارف است و همه مىتوانند وارد شوند . اولياى اطفال براى داوطلبان ورود فقط بايد موافقت مقامات رسمى مدرسه را جلب كنند . شاگردان در هر سن و سالى حق ورود دارند و معمولا در ده يا يازده سالگى است و مدت تحصيل شش تا هفت سال است . مرحمتى همايونى يا موقوفه شامل اعطاى مجانى سالانه دو دست اونيفورم يكى زمستانى و يكى هم تابستانى و صبحانه و جايزهاى نقدى در صورت از عهده برآمدن پارهاى امتحانات و در موقع ترك كردن مدرسه يك قطعه نشان و گاهى نيز انتصاب در بعضى از مقامات ادارى است . ساعت كار از هشت صبح تا سه بعد از ظهر و تعليمات مذهبى بسيار معمول
--> ( 1 ) - يكى از معلمان آهكشان به من اظهار داشت كه مواجب آنها غالبا مدتها به تعويق مىافتد .