و آسان تحت نفوذ ديگران قرار مىگيرد ، ولى بعضىها اين فقدان شخصيت را انكار دارند تا اندازهء زيادى ناشى از وضع فرمانبرى و اطاعتى است كه مردى تقريبا چهل ساله و دومين فرد قلمرو ايران و سلطانى آينده در اثر تنگ‌نظرى پدرش دوچار بوده است . با آنكه وى اسما والى ايالت بزرگى است تاكنون هيچ‌گونه حق اظهارنظر در امور ادارى آنجا نداشته و غير از آلتى بر پشت ميز خود به شمار نمىرفته است . هر كودكى كه سردستهء عده‌اى باشد ، در حركاتش بيشتر اختيار دارد تا اين شاهزاده ، در آستانهء پادشاهى نسبت به اتباع خويش « 1 » . مبلغ مقررى را كه شاه به او ميدهد با تفاوت و اختلاف به من اطلاع داده‌اند و آن از 000 / 40 تا 000 / 60 و 000 / 72 تومان است كه رقم حداقل برابر با 11400 ليره و درشت‌ترين رقم 20500 ليره است . به‌هرحال هركدام كه صحيح باشد به صورت حداقلى براى گذران آبرومند يك بساط سلطنتى با آن همه غلام و نوكر و حرم بزرگ غيركافى است و شاهزاده بارها جهت تأمين مخارج زندگى از پيشكار خود ناچار به قرض شده است . وى از امير نظام هم سالانه مبلغ 000 / 40 تومان كمك خرج دريافت مىكند . بواسطهء اقامت بسيار طولانى در آذربايجان و مجاورت خاص اين ايالت با خاك روسيه بارها به او تمايلات روسى نسبت داده‌اند ، اما هيچ‌گونه دليلى براى اين بهتان به نظر نمى رسد ، همانطورى كه نسبت‌هاى راجع به خلق‌وخوى او نادرست بوده است . برخورد وليعهد با اروپائيان بقدرى كم است كه پى بردن به تمايلات او كار آسانى نيست . امير نظام به مناسبت طرفدارى از روس‌ها سخت مشهور بوده ، ازاين‌رو قياس مىكردند كه وليعهد سرور او هم در اين تمايلات شريك است .

--> ( 1 ) - اين ايالت چنانچه شرح خواهيم داد از ديرباز بوسيلهء پيشكار شاهزاده - امير نظام اداره مىشده است . چندين سال پيش بواسطهء فقدان مردى نيرومند در رأس كار وضع آشفتهء ادارى بقدرى سخت شد كه وليعهد موقت از مقام حكومتى خود محروم و مقام او به عموى شاه كه در به كار - بردن تازيانه و دار و اعدام و تيغ جلادى استاد بود واگذار شد . اينك امير نظام به مركز خوانده شده ( 1891 ) و وليعهد شانس تازه‌اى يافته است .