جورج ناتانيل كرزن ( مترجم : غلام على وحيد مازندرانى )
487
ايران وقضيهء ايران ( فارسي )
طرز پرورش كرم ابريشم - قبل از اينكه اين مبحث را تمام كنم قصد دارم طرز پرورش كرم ابريشم را در شمال ايران به نحو اجمال بيان كنم . در ماه آوريل ( ارديبهشت ) اهالى محل بخصوص زنان تخمها را حاضر نموده و بر ورقهء كاغذى ميچسبانند و با نهادن اين كاغذ در زير لباس خود روى پوست آن را در معرض گرماى بدن انسان قرار ميدهند . پس از گذشتن سه روز تخمها بازو كرمها ظاهر ميگردد اين كرمها چهل روز عمر دارند كه در حال چاقى و تنآسائى حيرتآورى طى مىشود ، ولى اين دورهء پرخورى بين هفت تا ده روز است و در آن مدت ايام بىحالى بيش از دو روز نيست پس از ده روز اول كرمها را به تلمبار يا كلبهاى كاهپوش مىبرند و در ارتفاع تقريبا پنج پا از سطح زمين قرار مىدهند و در فواصل دورهء پرورش در ميان برگهاى توت آمادهء دفع ميسازند . كرمها بعد از چهل روز فربه و مملو و تا حدى شفاف و در آن حالت ناراحتى به بالا رفتن از شاخه و چوب كه در كلبه نهادهاند علاقهمند ميشوند و در همين حال پيلههاى خود را مىتابند . اين كار تا ده روز كه تلمبار محكم بسته است دوام دارد . بعد آن را ميگشايند و شاخهها را برميدارند و ملاحظه مىشود كه سقف كلبه پر از پيلههاى قشنگ شده است و درحالىكه بعضى از آنها را به منظور تخمگذارى كنار ميگذارند بقيه را خارج ميكنند و پيله در معرض آفتاب يا بوسيلهء فرو بردن در آب جوش كشته و ابريشم از هم باز و بر غرغرهها تنيده مىشود و باقيماندهء پيله پروانهوار در ظرف دو هفته بيرون مىآيند و مادههاى آنها با انجام - دادن كار خود و نهادن بين 100 تا 300 تخم نحيف و سپس خواه و ناخواه نابود ميشوند . منابع ديگر - علاوهبر محصولات قيمتى حاصلخيز خود گيلان و مازندران از منابع ديگر ثروت نيز بهرهمند ميباشند . ولى ايرانىها از وجود آنها حداقل و به طرز نامرتبى بهرهبردارى ميكنند . در هردو ولايت منابع معدنى سرشار هست كه من در فصول آينده راجع به سراسر كشور شرح خواهم داد . بسيارى از چوبها