جورج ناتانيل كرزن ( مترجم : غلام على وحيد مازندرانى )
448
ايران وقضيهء ايران ( فارسي )
در تالار طبقهء فوقانى همين عمارت ميرزا ابو القاسم قائم مقام يا وزير اعظم محمد شاه ( پدر شاه فعلى ) را در سال 1835 به امر پادشاهش خفه كردند كه از اين بابت وى از كار پدر خويش پيروى نموده چنان كه فرزندش نيز همين كار را بدرستى تكرار كرده است و بايستى كه اين واقعه در تاريخ جهان نادر باشد كه سه سلطان يكى بعد از ديگرى فقط به جهات حسادت سه صدراعظمى را كه يا در پادشاه شدنشان دستيارى نمودند و يا هنگام سقوط شامخترين مقام دولتى را برعهده داشتند به مرگ محكوم شده باشند و اين عين وجه امتياز سه پادشاه يعنى فتحعلى ، محمد و ناصر الدين مىباشد « 1 » . گرمابه - وصل به اندرون ساختمان اختصاصى جداگانه هست . جهانگرد تازهوارد مشتاق را به حمام زيرزمينى آنجا راهنمائى ميكنند . در وسط صحن حمام حوض مدورى است كه با كاشىهاى آبى فرش شده و در انتهاى صحن صفهء سراشيب مرمرى است كه ميگويند حوريان مدهوش كه سر . آر . كر . پورتر در وصف آنها سخنانى شاعرانه گفته بود از آغوش سرور جانان خود تا درون حوض ليز ميخوردند كه با در نظر گرفتن فاصله كارى چندان آسان نبوده است . من از امعاننظر دربارهء عباراتى از قبيل : « صداى قهقههء ماهرويان كه در فضاى حمام محو ميگرديد و نغمههائى كه از لبان ياقوتى به گوش ميرسيد » خوددارى و اينگونه درفشانىهاى وجدآميز را به وزير مختار سابق آمريكا در ايران كه از اين لحاظ جانشين ممتاز سر . ار . كر . پورتر به شمار مىرود واگذار مىكنم . قصر قاجار - در بيرون ديوارهاى شهر برجستهترين نقاط و شايستهترين جاها نيز انحصارا تابع جنون قصرسازى خانوادهء قاجار شده است . از ميان آن ابنيه عمدهترين ، نسبت به بناهاى تهران قصر قاجار است ( كاخ قجرها نه آنچنانكه يك گروهبان انگليسى كه اوايل اين قرن براى تعليم نفرات قشون به ايران آمده بود اشتباها تخت
--> ( 1 ) - سه وزير مقتول : حاجى ابراهيم قوام شيرازى ، ميرزا ابو القاسم قائم مقام و ميرزا تقى خان امير كبير .