جورج ناتانيل كرزن ( مترجم : غلام على وحيد مازندرانى )
417
ايران وقضيهء ايران ( فارسي )
در سمت چپ در طبقهء بالا موزهء جديد واقع است كه گالرى بزرگى است و بعد از بازگشت همايونى از سفر اول اروپا در سال 1873 بنا شده تا لباس و نشان - هاى ملوكانه و همچنين مجموعهء عمدهء اشياء هنرى نفيس كه قسمتى از آن را فرمانروايان ديگر كشورها اهدا كردهاند و يا بنابر ذوق و علاقهء شخصى شاه طى چهل سال سلطنت فراهم شده است جا بدهند . اين تالار فوقالعاده كه با محتوياتش شبيه قصر علاء الدين و يا مغازهء عتيقهفروشى و يا انبار جامههاى فاخر شاهزادگان و يا موزهء شهردارى است ، محل متوازى الاضلاعى است كه بر رأس آن چند گنبد بلند و كوتاه با آرايش گچبرى به رنگهاى سفيد و آبى و زرين فراهم ساختهاند و مقدار زيادى هم طاقچههاى عميق دارد كه يك طرف آنها پنجره است و فاصلهء بين طاقچهها را قفسههاى شيشهاى جا داده و در آنها اجناس بسيار ذى قيمت را در كنار بنجلترين اقلام غيرقابل - وصف به نمايش گذاشتهاند . وسط تالار كه با كاشى فرش شده است ظروف بزرگ چينى است كه غالبا ساخت اروپاست و شمعدانها و چهل چراغها و صندلىهاى راحت كه روكش نازك طلائى دارد و روى ميزها يا داخل قفسههاى شيشهاى با صرف وقت و دقت قوطىهاى موسيقىنواز سويسى و نمونههائى ايرانى و دستگاههاى هواسنج و اقلام اروپائى و يا هداياى ديگر و كلهء حيواناتى را كه اعليحضرت شكار كرده است كنار هم جا دادهاند . جواهرات سلطنتى - از اقلامى كه در اين مجموعهء غريب شايد بيش از هرچيز ديگر توجه ناظران بيگانه را جلب مىكند ، تنوع جواهرات تراشيده يا طبيعى است كه به صورتهاى گوناگون تعبيه و در جعبههاى شيشهاى گذاشته شده است . در آنجا اسلحهء جواهرنشان پادشاهان بزرگ صفوى يا شمشير امير تيمور و شاه اسماعيل و آقا محمد خان و يا زره نيمتنهء ممتاز شاه عباس ديده مىشود .