مجتهدين عالىمقام قدر و حرمت فراوان دارند . وقتى كه ايشان براى اقامهء نماز وارد مسجد مىشوند مردم از پى آنها مىشتابند و پشت سر ايشان نماز مىگزارند و مقدارى هم وقت خود را صرف گريه و زارى مىنمايند . وقتى كه من در مشهد بودم آن شهر هيجان‌آميزترين ايام مذهبى را مىگذرانيد زيراكه سالگرد شهادت امام حسن ( ع ) و امام رضا ( ع ) توأم برگزار مىگرديد . تعزيه يا نمايش‌هاى مذهبى هرروز اجراء مىشد . در اماكن مقدس ازدحام جمعيت بيش از اندازه مىنمود و با صداى طبل و دهل و سروصداى شوم ، آن شب و شام را منفور و عنيف جلوه مىدادند . از صداهائى كه در مجاورت محل اقامتم در سركنسولى بريتانيا به گوش مىرسيد استنباط كردم كه لابد مرد زاهد خاصى در آن حوالى مىزيسته و هنگام شب در بستر خوابم زارى طولانى و شيون‌هاى عجزآميز آن وجود مزاحم را تجزيه و تحليل مىكردم . مساحت آن محوطه چهارگوش - از يك دروازهء بست تا دروازهء ديگر از هردو طرف بايستى كه اين محوطه متساوى الاضلاع دست‌كم ربع ميل مربع وسعت داشته باشد بالاى دروازهء غربى نقاره‌خانه هست و از آنجا مانند اقامتگاههاى ديگر شاهى هنگام غروب آفتاب آهنگ ناهنجارى از طبل و سنج و كرنا به گوش مىرسد . متعه - شايد جالب‌ترين جنبهء زندگى مشهد پيش از آنكه من موضوع بارگاه و زوار را خاتمه دهم وسايلى است كه براى تسكين نياز جسمانى مسافران در مدت اقامت ايشان در اين شهر فراهم مىسازند . به پاس سفر طولانى كه زوار از راه دور آمده‌اند و رنج و زحمت بسيار كه بر خود هموار ساخته‌اند و بواسطهء فاصلهء زيادى كه از خانه و خانوادهء خويش جدا افتاده‌اند با اغماض مقامات روحانى و بلكه همكارى ايشان بازار عقد و ازدواج موقت در حين توقف آنها نيك رايج است و عدهء كثيرى زن پيوسته براى تأمين منظور فراهم‌اند « 1 » ملائى حاضر مىشود با تضمين او قباله‌اى تنظيم

--> ( 1 ) - كلمه صيغه يا عيال موقت براى هر مدتى كه منظور باشد از يك روز تا 99 سال جارى مىشود بعضى از زنان ترجيح مىدهند كه هميشه صيغه باشند نه زن عقدى ، چون زن عقدى را هر لحظه مىتوان رها كرد . اما اعتبار صيغه تا پايان مدت قرارداد برقرار است مگر آنكه عمل خلافى پيش آيد . ( بطور كلى اين نظريات نويسنده خالى از اشتباه نيست . م )