جورج ناتانيل كرزن ( مترجم : غلام على وحيد مازندرانى )
143
ايران وقضيهء ايران ( فارسي )
از باجگيران دو راه عبور هست يكى راه دور بادام و امامقلى به قوچان كه ميگويند مسافت آن دوازده فرسخ يا 48 ميل است . از عشقآباد منازل راه به شرح زير بوده است : عشقآباد به باجگيران 30 ميل باجگيران به مرز ايران 2 ميل مرز ايران به امامقلى 21 ميل امامقلى به قوچان 23 ميل جمع 76 ميل جاده در قسمت ايران - بين سرحد و قوچان راه فعلى قاطر و شتررو همهجا از خطوط شوسه نمىگذرد و از قرار معلوم اين راه شوسه در اوغاز انحرافى پيدا خواهد كرد و دوردست از نقاط پرشيب و دشوار خواهد گذشت باوجوداين من در سراسر اين راه ناتمام نگران پيشرفت كارها بودم ، در بعضى جاها كار تمام شده بود و بعضى ديگر هم علامتگذارى شده و در قسمتهاى ديگر عملهها مشغول كار بودند . و من با صدها نفر از اين كارگران ( مزد روزانه آنها در حدود شش پنس و نيم ) كه يا راه را بند آورده بودند و يا پلهاى بىاعتبارى ميساختند كه شايد با پيشآمد طغيانى از بين ميرفت و يك مهندس آلمانى استخدام كرده بودند كه قدرى چاشنى علمى به كارها بزند ، ولى وى يك ماه بعد درگذشت . اگر فقط مهندسان محلى به تعقيب كار پرداخته باشند اعتمادى به دوام عمل مقاطعهكار نخواهد بود عملههائى را كه مشغول ديده بودم خيلى تنبلوار كار ميكردند و اگر ملك التجار حتى در ظرف دو برابر مدت معهود از عهدهء اتمام مقاطعهء خود برآيد موجب تعجب بسيار من خواهد شد . دوربادام و امامقلى - از باجگيران وقتى كه جلگه را به سمت جنوب شرقى سير ميكنيم جادهء فعلى از ميان تپههاى پرسنگ و درههاى تنگ مىگذرد كه به طرز حيرتانگيزى يادآور ناحيهء پريشان سرزمين فلسطين است كه بين بيت المقدس و